ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο θεσμός της χορηγίας

Αρχαία επιγραφή τιμώντας Αθηναίους χορηγούς θεάτρου. Βρίσκεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Αρχαία επιγραφή τιμώντας Αθηναίους χορηγούς θεάτρου. Βρίσκεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Ο θεσμός της χορηγίας όπως επινοήθηκε και υιοθετήθηκε στην πατρογονική ελληνική κληρονομιά μας, συγκαταλέγονταν στις τέσσερις σημαντικές κοινωνικές λειτουργίες (χορηγία, γυμνασιαρχία, τριηραρχία και εστίαση) χάρις στις οποίες κατέστη δυνατή η οικονομική ευημερία της Ελληνικής Πόλης-Κράτους. Η χορηγία ήταν υποχρεωτική με νόμο για τους 120 πιο εύπορους πολίτες από κάθε μία από τις δέκα φυλές της Αθήνας. Με τη νομοθετική παρέμβαση για την υποχρέωση χορηγίας, οι πρόγονοί μας αναδείκνυαν τη σημασία της συνδρομής αναλογικά με τη δυνατότητα των συμπολιτών τους, έτσι ώστε όλοι οι πολίτες να μπορούν ν’ απολαμβάνουν τα αγαθά της ευημερούσας κοινωνίας χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς.

Αυτή η σοσιαλιστική αντίληψη περί τη νομιμοποιητική βάση της χορηγίας προσέδιδε στο κοινωνικό κράτος των προγόνων μας φιλελεύθερο χαρακτήρα. Υποχρεούνταν οι πολίτες να συνεισφέρουν για την ανάπτυξη του κοινωνικού συνόλου έτσι ώστε όλοι ανεξαιρέτως να αποκτούν πρόσβαση σε δραστηριότητες πολιτιστικής, αθλητικής, κοινωνικοπολιτικής, οικονομικής ή άλλης φύσης, με τη βοήθεια των οποίων οι συμμετέχοντες πολίτες μορφώνονταν και διαμόρφωναν τη βούλησή τους έτσι ώστε να μπορούν να μετέχουν των κοινών ως ελεύθεροι πολίτες. Δηλαδή ως πολίτες που χάρη στη μόρφωσή τους μπορούσαν να έχουν ελεύθερη σκέψη και βούληση χωρίς να είναι εξαρτημένοι είτε από τους δημαγωγούς είτε από τους οικονομικά ισχυρούς της εποχής. Κοντολογίς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο θεσμός της χορηγίας στην ελληνική αρχαιότητα έθετε το σοσιαλισμό στην υπηρεσία του φιλελευθερισμού—ή το αντίστροφο, αν προτιμάτε, αναλόγως του τι πρεσβεύει πολιτικά κανείς—όπως οι έννοιες αυτές του σοσιαλισμού και φιλελευθερισμού νοούνται σήμερα.

 Στην ίδια βάση τολμούμε να πούμε πώς λειτουργεί και σήμερα ο θεσμός των πολιτιστικών εκδηλώσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αφού στην συντριπτική πλειονότητα τους οι εκδηλώσεις είναι άνευ εισιτηρίου, δίνοντας τη δυνατότητα στο σύνολο των πολιτών να τις παρακολουθήσει, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η πολιτιστική δράση των ίδιων των δημοτών μέσα από τις παρουσιάσεις των τοπικών συλλόγων.

 Οι χορηγοί αυτών των εκδηλώσεων, χορηγοί δηλαδή πολιτιστικών γεγονότων διαφέρουν από το σύγχρονο θεσμό της χορηγίας όπως αυτός εξελίχθηκε κυρίως στην ηπειρωτική Ευρώπη από τους νομικούς και οικονομικούς κύκλους του αγγλοσαξονικού δικαίου σε sponsoring  και αφορούν κυρίως αθλητικά γεγονότα.

Όπως σημειώνεται  σε μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ως «Πολιτισμική χορηγία (πολιτισμική – κοινωνική) είναι η χρηματοδότηση και στήριξη κρατικών και μη κερδοσκοπικών οργανισμών ή/και δραστηριοτήτων κοινωνικού περιεχομένου, από ιδιωτικές επιχειρήσεις, εφ’ όσον εμπεριέχεται μεταφορά πόρων από τον ιδιωτικό στον δημόσιο – κοινωνικό τομέα και με αποκλειστικό αντιστάθμισμα των χορηγιών, την πίστωσή τους από την κοινωνία με την ευποιία τους (=ευ (ευ*)-ποι (ποιώ)-ία] η ευεργεσία, η αγαθοεργία, η καλοσύνη, «το καλό»)», (Θαλής Κουτούπης, 1990).  Και παρακάτω: «Η χορηγία δεν είναι διαφήμιση. Διαφήμιση είναι η πρωτότυπη δημιουργία μηνυμάτων, που αναφέρονται σε προϊόντα ή εμπορικές υπηρεσίες και η δημοσίευσή τους με την αγορά χώρου ή και χρόνου στα μέσα επικοινωνίας με τελικό στόχο την παρακίνηση των αποδεκτών αυτών των μηνυμάτων να αγοράσουν τα διαφημιζόμενα προϊόντα – υπηρεσίες» (Κουτούπης, 1990).  Και ακόμα: «Η χορηγία των τεχνών διαφοροποιείται από τη μορφή της εμπορικής χορηγίας. Η εμπορική χορηγία είναι το Sports Sponsorship (Αθλητική Χορηγία και άλλα συναφή είδη. Οι χορηγίες στα Σπορ προσφέρουν δυνατότητα στις εταιρίες – χορηγούς να επικοινωνούν με μεγάλο αριθμό ατόμων. Ο στόχος των χορηγιών αυτών είναι καθαρά εμπορικός, κυρίως η μεγάλης έκτασης προβολή στα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης ενώ το κοινωνικό στοιχείο είναι δευτερεύον. Από την άλλη πλευρά η χορηγία των τεχνών στοχεύει πρωτίστως σε κοινωνική και πολιτιστική προσφορά με όφελος βέβαια για το χορηγό την προβολή της προσφοράς του αυτής προς τα έξω και την καλλιέργεια της εικόνας της εταιρίας – χορηγού ως ενεργού και συνειδητοποιημένου πολίτη.

Ο χορηγός επικοινωνίας

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η αναπτυχθείσα την τελευταία δεκαπενταετία έννοια του «χορηγού επικοινωνίας». Ο χορηγός επικοινωνίας παρέχει τη διαφημιστική κάλυψη, την προβολή και επικοινωνία ενός πολιτιστικού γεγονότος-εκδήλωσης, δωρεάν. Για δε τις πολιτιστικές εκδηλώσεις των δήμων και των τοπικών συλλόγων, που εκ των πραγμάτων χρειάζονται προβολή για να προσελκύσουν κόσμο, η παροχή αυτή είναι πολύ σημαντική αν όχι αναγκαία.

Σήμερα,  η χορηγία έχει ιδιαίτερη σημασία στη νεοελληνική κοινωνία που ζούμε των κοινωνικών, πολιτικών, και οικονομικών αντιθέσεων και ανισορροπιών. Σε μια κοινωνία όπου μαστίζεται από τη δυσκολία επίτευξης συμφωνιών μεταξύ κυβερνώντων και κυβερνωμένων, εκλογέων και εκλεγμένων, πολιτικών και κοινωνικών ομάδων με, δήθεν, κεκτημένα δικαιώματα, αλλά στην ουσία με κεκτημένη μυωπική αντίληψη περί τον ρόλο τους στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου.

Mε αφορμή το Συμπόσιο της 21ης Μαρτίου για το θεσμό της χορηγίας τον οποίο θεωρούμε ως άθλο ευεργεσίας και εθνικής ενόρασης, θα ήθελα να υπενθυμίσω τη ρήση του Αριστοτέλη στα Πολιτικά (1330Α, 13) ότι «Ου πολιτείαν γενέσθαι την αρίστην άνευ συμμέτρου χορηγίας». Είναι ελπιδοφόρο το γεγονός ότι μεταξύ των σημερινών απογόνων του Αριστοτέλη υπάρχουν πολλοί που κατανοούν τη ρήση του και συμβάλλουν με έργα στην «αριστεία» της πολιτείας.

Πηγές:

• Εισήγηση του Μαρίνου Παπαδόπουλου στο Παγκόσμιο Συμπόσιο
της 21ης Μαρτίου 2008, στο Ζάππειο, για το θεσμό της χορηγίας

• Μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με τίτλο «Η  χορηγία σε εταιρείες πολιτισμού: Η περίπτωση του διεθνούς φεστιβάλ κινηματογράφου της Αθήνας»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.