ΑΠΟΨΕΙΣ

Έχει και ο νόμος τα βάσανά του…

Stergiopoulos Leonidas Γράφει ο Λεωνίδας Στεργιόπουλος*

Θα ήθελα, με το κείμενο που ακολουθεί, να σας μεταφέρω μια προσωπική εμπειρία που νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να διαβάσετε. Το ότι είμαστε η χώρα με τους περισσότερους φορολογικούς νόμους αλλά ταυτόχρονα και τους περισσότερους φοροφυγάδες, ασφαλώς και το γνωρίζετε.
Σίγουρα οι περισσότεροι από μας πιστεύουν ότι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής είναι πρόβλημα ανεπάρκειας πολιτικής βούλησης. Έχετε απόλυτα δίκιο. Εγώ όμως θα προσθέσω ότι είναι και πρόβλημα υπερεπάρκειας ανθρώπινης βλακείας και θα το αποδείξω παρακάτω.
Κάποτε, μια καλή κυβέρνηση, αποφάσισε να φορολογήσει τα κέρδη που αποκομίζει κάποιος πολίτης (επενδυτής λέγεται) από το χρηματιστήριο (ΧΑ). Σκέφτηκε και πολύ λογικά, αφού φορολογώ τόσα και τόσα γιατί να αφήνω στο απυρόβλητο όποιον καταφέρνει να τα οικονομήσει αγοράζοντας και πουλώντας χαρτιά.
Η καλή αυτή κυβέρνηση ήταν, του πάλαι ποτέ, Κωστάκη (του σουβλακοφάγου) που ό πρώτος νόμος που είχε ψηφίσει, όταν ανέλαβε τα ηνία της χώρας στα στιβαρά του χέρια, ήταν να καταργήσει τον τότε ΣΔΟΕ (κάτι σαν φορολογική αστυνομία, για όσους δεν το θυμούνται). Αργότερα τον ξαναφτιάξαμε βέβαια, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία. Φαντάζομαι ότι όλοι θα χάρηκαν με την πρόθεση της κυβέρνησης, εκτός φυσικά από αυτούς που επρόκειτο να φορολογηθούν, υποθέτω.
Το χρηματιστήριο, για δικούς του λόγους συμφωνούσε με το νόμο. Οι τράπεζες και οι χρηματιστηριακές εταιρείες, ως αντιπρόσωποι των επενδυτών, δεν είχαν αντίρρηση. Οι επενδυτές, δεδομένου ότι αντίστοιχος φόρος υπάρχει σε όλη την Ευρώπη, δεν ήταν δυνατόν να αντιδράσουν. Όλα έδειχναν ότι το φορολογικό νομοσχέδιο θα ψηφιζόταν ήσυχα ήσυχα από τη Βουλή και θα έμπαινε άμεσα σε εφαρμογή, χωρίς να ανοίξει μύτη.
Έγινε όμως έτσι;
Είμαστε στο έτος 2008 (κυβέρνηση Κωστάκη όπως προείπα) που ψηφίστηκε ο πρώτος σχετικός νόμος. Ο νόμος είχε λογικό ειρμό, ήταν σχετικά δίκαιος(όπως όλοι οι φορολογικοί νόμοι άλλωστε!!), υπήρχε μέριμνα και για τη σύλληψη των μονίμων φοροφυγάδων, αλλά είχε και πολλές ελλείψεις (συνιστώ να μην παρασύρεσθε από το δίπολο Αγορά – Πώληση = κέρδος/ζημιά. Η πραγματικότητα του χρηματιστηρίου είναι εξαιρετικά πιο σύνθετη). Επειδή ακριβώς εντοπίστηκαν πολλές και σοβαρές ελλείψεις συστήθηκε επιτροπή από το Χρηματιστήριο (***) και επιτροπή από υπαλλήλους του Υπ. Οικονομικών με σκοπό τη βελτίωση και συμπλήρωση του νόμου.
Θα πρέπει να τονίσω, για την ιστορία, ότι τα στελέχη του Υπ. Οικονομικών ήταν εξαιρετικά συνεργάσιμα και πολύ ενημερωμένα με το αντικείμενο της εργασίας τους. Τελικά καταφέραμε να συντάξουμε σχετικό κείμενο με τις απαραίτητες βελτιώσεις, το συμφωνήσαμε με το Υπουργείο και περιμέναμε την έκδοση είτε συμπληρωματικού νόμου είτε σχετικής εγκυκλίου, περήφανοι και ικανοποιημένοι που επιτελέσαμε με αποτελεσματικότητα και ευσυνειδησία το εθνικό μας καθήκον (να παινέψουμε και λίγο το σπίτι μας).
Η μοίρα όμως έπαιζε άλλα παιχνίδια. Η θητεία Κωστάκη στην κυβέρνηση έληξε, με τον τρόπο που θυμόμαστε φαντάζομαι και στη χώρα προκηρύχτηκαν εκλογές. Όπως είθισται στη τιμημένη και ηλιόλουστη χώρα μας, τα πάντα πάγωσαν (για την ακρίβεια 6 μήνες πριν τη διενέργεια των εκλογών), η τροποποίηση του νόμου και συνεπώς η εφαρμογή του, αναβάλλεται και εμείς περιμέναμε στο ακουστικό μας για να δούμε πότε θα συνεχίσουμε πάλι. Η αναβολή, σημειώνω, ότι οφείλετο στο ότι ο αρμόδιος γραμματέας δεν έβαζε την τελική υπογραφή, σε συνεννόηση με τον αρμόδιο υπουργό υποθέτω, που όπως φαίνεται είχε σοβαρότερα πράγματα να ασχοληθεί (εκλογές;).
Παράλληλα με τα νομικά θα πρέπει να σημειώσετε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, δηλαδή το χρηματιστήριο, οι τράπεζες, τα χρηματιστηριακά γραφεία κλπ, είχαν αρχίσει να προσαρμόζουν τα συστήματά τους στην νέα κατάσταση. Αυτό απαιτεί νέα μηχανογραφικά συστήματα, νέο τρόπο διαχείρισης των χρημάτων, εκπαίδευση του προσωπικού, ενημέρωση των πελατών / επενδυτών και γενικά εξαντλητική και πολυδάπανη εργασία, από όλους. Βρισκόμαστε λοιπόν στο περίμενε για να γνωρίσουμε το νέο Γενικό Γραμματέα του υπουργείου, πρόσωπο ιδιαίτερα σημαντικό στη διαδικασία προώθησης του θέματος και σίγουροι ότι μια υπογραφή χρειαζόταν μόνο για να τελειώνουμε.
Δυστυχώς, για το φόρο, η νέα κυβέρνηση είναι άλλου κόμματος με αρχηγό τον Γιωργάκη (τον ποδηλάτη) και φυσικά έχουμε άλλο υπουργό και άλλο Γενικό Γραμματέα. Περιμένουμε συνεπώς να ενημερωθούν αρμοδίως και να αποφασίσουν ποια προτεραιότητα θα δώσουν στο ειδικό αυτό θέμα. Εν τω μεταξύ κάθε επαφή με το Υπουργείο Οικονομικών έχει παγώσει (το γεγονός ότι ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου θεωρείτο ευνοούμενος του προηγούμενου κόμματος, όπως καταλαβαίνετε έπαιξε το ρόλο του).

Τον Απρίλιο του 2010, 20 μήνες αργότερα, γεννήθηκε ο δεύτερος σχετικός νόμος, για να διορθώσει τον πρώτο, με νέα φιλοσοφία παρακράτησης του φόρου και πολύ περισσότερα προβλήματα υλοποίησης(!!!), ως αποτέλεσμα της έλλειψης επικοινωνίας ανάμεσα στο ΧΑ και στο Υπουργείο, που είχε φροντίσει να παραγκωνίσει και τους αρχικούς υπάλληλους που είχαν ασχοληθεί και γνώριζαν το θέμα (μετά φταίνε οι υπάλληλοι). Εννοείται ότι όλη η δουλειά που είχαμε κάνει (μηχανογραφικά συστήματα, οργανωτικές διαδικασίες κλπ) ήταν για πέταμα, μαζί με το κόστος που είχαμε δαπανήσει. Μελετώντας δε το νέο νόμο καταλήξαμε ότι απλά ήταν ανεφάρμοστος. Αρχίζει επιτέλους νέος κύκλος διαβουλεύσεων, όχι όμως με τη αρχική ‘πυκνή ροή’.
Όπως ήταν αναμενόμενο, ψηφίζεται τρίτος νόμος για διόρθωση του δευτέρου που είχε ψηφιστεί για διόρθωση του πρώτου, αλλά και αυτός επίσης ελλιπής και προβληματικός (αν η βιομηχανία μας ήταν το ίδιο παραγωγική όπως και η Βουλή θα είχαμε πλουτίσει από χρόνια). Όπως προείπαμε η επαφή υπουργείου χρηματιστηρίου είχε διαρραγεί. Για να καλυφθεί η αδυναμία των διαδοχικών νόμων η κυβέρνηση ψηφίζει αναβολή της εφαρμογής για 6 μήνες προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα. Αυτές οι 6μηνες αναβολές ξεκίνησαν από το 2009 και συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος του 2013, με απανωτές τροπολογίες στη Βουλή.
Από αναβολή σε αναβολή όλη η αρχική ομάδα που επεξεργάστηκε το νομοθέτημα, βάσει της αρχικής κυβερνητικής κατεύθυνσης, έχει διαλυθεί. Άλλοι βγήκαν στη σύνταξη, όπως ο υποφαινόμενος και άλλοι αναζήτησαν την τύχη τους σε άλλη γη σε άλλα μέρη. Με κάθε αλλαγή νόμου στην αχρηστία έβγαιναν και όλα τα συστήματα που είχαν επεξεργαστεί και κατασκευάσει οι εμπλεκόμενοι, αλλά ποιος νοιάζεται γι αυτούς. Πέρα από το κόστος όμως υπάρχει και η υπομονή που εξαντλείται λίγο λίγο, αλλά ούτε γι αυτή νοιαζόμαστε προφανώς.
Τελικά με την έναρξη της φετινής χρονιάς εμφανίζεται ο τέταρτος νόμος (για να διορθώσει τον τρίτο, που θα διόρθωνε το δεύτερο, που διόρθωσε τον πρώτο!!!), με διαφορετική φιλοσοφία (αλλοίμονο) από τους προηγούμενους [Κυβέρνηση Αντωνάκη (του κατόπιν εντολής). Νέοι άνθρωποι, νέες ιδέες]. Οι κακές γλώσσες λένε ότι μας έβαλε το μαχαίρι στο λαιμό η Τρόϊκα… «η εφαρμόζετε επιτέλους ένα νόμο για τη φορολογία ή δεν έχει φρούτο το βράδυ».
Μετά από τέτοια απειλή φτιάχτηκε όπως όπως ένας νόμος και τέθηκε σε ισχύ, αλλά όπως καταλαβαίνετε με πολλά προβλήματα εφαρμογής (δουλειά στο πόδι). Αλλά η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, όπως όλοι γνωρίζουμε. Εννοείται ότι θα ακολουθήσει σειρά από ερμηνευτικές εγκυκλίους για να τακτοποιηθούν οι τρύπες του νόμου, αλλά δεν πειράζει υγεία να υπάρχει και αγάπη, γιατί προβλέπονται ομηρικοί καυγάδες στην εφορία όταν θα έρθει η κρίσιμη εκείνη ώρα της πληρωμής.
Και μην ξεχάσω, με το ράβε ξήλωνε χάσαμε και την πρόβλεψη για τους μόνιμους φοροφυγάδες που λέγαμε. Ο ισχύον νόμος πρακτικά αφορά μόνο αυτούς που βρίσκονται στην οπτική εμβέλεια της εφορίας (περιορισμένη ως γνωστόν). Μιλάμε για μικρομετόχους που είχαν τη φαεινή ιδέα να τοποθετήσουν ένα μέρος από τις αποταμιεύσεις τους σε μετοχές, ελπίζοντάς σε κάποιο μελλοντικό κέρδος. Οι μεγαλοεπενδυτές είναι όλοι καλυμμένοι πίσω από ανώνυμους λογαριασμούς ξένων τραπεζών και Off-Shore εταιριών, που η παραδοσιακή ευγένεια των αρμοδίων υπηρεσιών μας δεν επιτρέπει να ενοχληθούν. Άλλωστε αυτοί είναι οι στυλοβάτες του κράτους (Της Ελβετίας εννοώ) ενώ εμείς οι ‘άλλοι’ τεμπελιάζουμε, γκρινιάζουμε και δεν αφήνουμε τη χώρα να προοδεύσει.
Σημειώστε ότι ο νόμος είναι τόσο σοφός ώστε οι περίφημοι επενδυτές του 1999, που αγόρασαν τις όποιες μετοχές σε υπερυψηλότατες τιμές και έχασαν τα λεφτά τους, αν τις πουλήσουν τώρα κινδυνεύουν να πληρώσουν και φόρο υπεραξίας, επειδή μπορεί να θεωρηθεί ότι είχαν κέρδος. Αριστούργημα έεεεε. Δεν είναι απίθανο να δούμε και πέμπτο ειδικό νόμο που θα διορθώσει τις ατέλειες του τέταρτου, που θα διόρθωνε τις αστοχίες του τρίτου, που θα διόρθωνε τα λάθη του δεύτερου που θα διόρθωνε τις ελλείψεις του πρώτου (υπομονή)!!!
Αυτή είναι η μικρή(;;;) ιστορία ενός νομοθετήματος (ελπίζω να μη σας μπέρδεψα πολύ) και εύλογο είναι το ερώτημα που προκύπτει.
Πως γίνεται ένας νόμος που όλα έδειχναν ότι θα εφαρμοζόταν αβίαστα και χωρίς αντιρρήσεις και αντιδράσεις, να χρειαστεί πέντε(5) ολόκληρα χρόνια για να εφαρμοστεί και μάλιστα να εφαρμοστεί ως Ν.Μ.Ε. Α. (Νόμος με Ειδικές Ανάγκες); Από την άλλη εύλογα είναι και τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγουμε. Αφενός, είναι εμφανές ότι ο φορολογικός ‘αλληθωρισμός’ του συστήματος βλέπει μόνο τους μικρούς και ευάλωτους πολίτες, ως υποψήφια θύματα φορολόγησης και από την άλλη φροντίζει να δίνει τη δυνατότητα στους μεγαλοπιασμένους να φοροαποφεύγουν «νόμιμα και ηθικά».
Αφετέρου δε, μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ευκρινέστερα γιατί η χώρα κατρακύλησε εδώ που βρίσκεται (στο λάκκο με τα φίδια), παρά τη φωτισμένη διακυβέρνηση από τους άξιους κυβερνήτες Κωστάκη, Γιωργάκη και Αντωνάκη. Και η ζωή συνεχίζεται.

(***) διατέλεσα στέλεχος του ΧΑ και συμμετείχα στην ομάδα που ήταν υπεύθυνη για την εφαρμογή του σχετικού νόμου. Ασχολήθηκα συνεχώς με το θέμα αυτό, παρακολουθώντας τη διαδοχή των γεγονότων και καταναλώνοντας χιλιάδες ανθρωποώρες, μαζί με την υπόλοιπη ομάδα, μέχρι και το τέλος του 2012, οπότε και αποχώρησα με σύνταξη και χωρίς την ικανοποίηση να δω ένα έργο στο οποίο δούλεψα για σειρά ετών να ολοκληρώνεται.

* Ο κ. Λεωνίδας Στεργιόπουλος είναι Αναλυτής-Προγραμματιστής (LeoStergiopoulos@Gmail.com)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.