Ανώδυνος Τοκετός

Γράφει η Ελένη Πολυδώρου*

Τα τελευταία χρόνια διεπιστώθη μέσα από επιστημονικές μελέτες, πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η ψυχολογία της εγκύου κατά την ώρα του τοκετού και πόσο καθοριστική είναι για την έκβασή του. Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος από ψυχή και σώμα και η ψυχοσωματική αλληλεπίδραση αυτής της ολότητας δεν καταφαίνεται σε καμία άλλη φάση της ζωής του, όσο στον τοκετό. Γι’ αυτό οι σύγχρονοι επαγγελματίες υγείας, κυρίως μαιευτήρες και μαίες, φροντίζουν τόσο το σώμα όσο και την ψυχή της εγκύου σεβόμενοι τη φύση, έτσι ώστε ο τοκετός να είναι όσο το δυνατόν φυσικός αλλά και ασφαλής.
Εδώ λοιπόν τίθεται η αναγκαιότητα της πληροφόρησης της εγκύου. Στην εποχή μας με το ανεβασμένο μορφωτικό επίπεδο που διακρίνει την ελληνική κοινωνία, είναι αδιανόητο να υπάρχει εγκυμονούσα που να φτάνει στον τοκετό έχοντας άγνοια ή συνήθως ημιμάθεια η οποία χειροτερεύει αφ’ ενός την ψυχολογία της, και αφ’ ετέρου την έκβαση του τοκετού.
Μέχρι και δύο γενιές πριν, τότε που οι γυναίκες γεννούσαν στο σπίτι, τα νεαρά κορίτσια , όχι μόνο παρακολουθούσαν, αλλά και συμμετείχαν στον τοκετό κάποιας μεγαλύτερης γυναίκας. Μ’ αυτό τον τρόπο εκπαιδεύονταν και αποκτούσαν εμπειρίες γύρω από τη γέννα. Επίσης, επειδή οι οικογένειες ήταν πολυπληθείς, και οι μανάδες δούλευαν μαζί με τους άντρες στους αγρούς, οι νεαρές έφηβες, εκ των πραγμάτων, έπρεπε να φροντίσουν τα μικρότερα αδέλφια, ξαδέλφια, ή και γειτονόπουλα. Έτσι οι ίδιες οι συνθήκες της ζωής, τις ανάγκαζαν να εκπαιδευτούν στην τέχνη της μητρότητας.
Σήμερα οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Η έννοια της γειτονιάς έχει σχεδόν χαθεί. Οι οικογένειες έγιναν πυρηνικές, με ένα ή δύο παιδιά. Οι οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις έχουν αλλάξει, και περιορίζονται σε ανταλλαγή επισκέψεων. Όλος ο κοινωνικός χώρος έχει αλλάξει. Οι γυναίκες σήμερα σπουδάζουν χρόνια για επαγγελματική καριέρα και καταξίωση, ισάξια με τους άντρες. Η οικογένεια, η μητρότητα, δεν αποτελούν την προτεραιότητά τους. Πολλά κορίτσια, δεν έχουν δει πώς αλλάζουν ένα μωρό. Εικόνες από μητέρες που θηλάζουν έχουν εκλείψει.
Κάθε γυναίκα σήμερα, θεωρεί ότι θα ήταν πολύ ωραίο να έχει ένα δικό της μωρό. Θεωρεί ότι η εγκυμοσύνη θα είναι η πιο ευτυχισμένη περίοδος της ζωής της, – και είναι – αλλά φέρνει τόσες αλλαγές! Και οι νέες γυναίκες είναι τόσο απροετοίμαστες!
Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, με το πρώτο θετικό τεστ εγκυμοσύνης, να σπεύδουν ανήσυχες στο γιατρό, θεωρώντας υποσυνείδητα την εγκυμοσύνη σαν ασθένεια. Δεν έχουν ζήσει από κοντά την εγκυμοσύνη κάποιας άλλης γυναίκας. Ο γιατρός γράφει τις απαιτούμενες εξετάσεις, και ξεκινάει για τη γυναίκα μια αγχωτική πορεία μέχρι τη γέννα, προκειμένου να αποκλείσει και την παραμικρή υποψία παθολογικής κατάστασης. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα η έγκυος γυναίκα να γίνεται ευάλωτη σε εξωτερικές επιδράσεις, να αποχτά μια αρνητική ψυχολογία, αμφιβολίες κυριεύουν τη σκέψη της και ούτε η ίδια δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει πως όλα αυτά έχουν αντίκτυπο στην ψυχοσωματική της ισορροπία. Επηρεάζουν ακόμα και την ομαλή πορεία της εγκυμοσύνης, δημιουργούνται επιπλοκές και οδηγούν σ’ έναν επεμβατικό τοκετό ή σε μια προγραμματισμένη καισαρική τομή.
Φυσικά, στη σημερινή τεχνοκρατούμενη εποχή, η εξειδικευμένη παρακολούθηση της εγκύου, αποτελεί πλέον αναγκαιότητα. Είναι αλήθεια όμως , ότι η μαιευτική επιστήμη, στην προσπάθειά της να εξασφαλίσει το άριστο, παραμέρισε τον ανθρώπινο χαραχτήρα της, αδιαφορώντας για την ψυχοφυσική κατάσταση της εγκύου. Έρμαια της τεχνολογίας λοιπόν αγγίξαμε το άλλο άκρο, μετατρέποντας την εγκυμοσύνη από μια φυσική διαδικασία, σε ασθένεια και τον τοκετό σε κανονικό χειρουργείο, κάνοντας ολόκληρη τη διαδικασία της γέννας να θυμίζει βιομηχανική παραγωγή. Παραβλέψαμε τη λογική ότι το γυναικείο σώμα είναι απόλυτα προσαρμοσμένο να εκτελέσει τη διαδικασία του τοκετού όπως κάνει με επιτυχία από καταβολής κόσμου. Οι ίδιες οι γυναίκες σήμερα, έφτασαν στο σημείο να έχουν άγνοια για τις θαυμαστές ικανότητες του ίδιου τους του σώματος.

Η έννοια του πόνου

Ο πόνος της γέννας είναι αυτό που πλανιέται στη σκέψη κάθε εγκύου γυναίκας. Ο φόβος για τον πόνο του τοκετού, ή η άγνοια, ή ακόμα χειρότερα, η ημιμάθεια, κάνουν τη γυναίκα να είναι σφιγμένη, παγιδευμένη σε αρνητικές σκέψεις, πολλές φορές ακόμα και πανικοβλημένη. Τα συναισθήματα αυτά, έχουν ως αποτέλεσμα, να σφίγγουν τους μύες του σώματος, κατά συνέπεια και το περίνεο και τον τράχηλο της μήτρας. Η μήτρα για να καταφέρει να ανοίξει έναν σφιγμένο τράχηλο, αναγκάζεται να κάνει πιο δυνατές συσπάσεις, και έτσι οι πόνοι καταντούν ανυπόφοροι. Ο φόβος δηλαδή, έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνει τον πόνο του τοκετού. Όσο πιο μεγάλος είναι ο φόβος, τόσο αυξάνει ο πόνος και όσο αυξάνει ο πόνος, τόσο ο φόβος μετατρέπεται σε πανικό, και η γυναίκα μπλέκει σ’ ένα φαύλο κύκλο, με άσχημες συνέπειες για την έκβαση του τοκετού.
Η αντίληψη του πόνου είναι υποκειμενική για την κάθε γυναίκα και σχετίζεται με κοινωνικούς και ψυχολογικούς παράγοντες, όπως η προσωπικότητα, η αυτοπεποίθηση, η προσαρμοστικότητα, η κουλτούρα, ο πολιτισμός, το μορφωτικό επίπεδο, η συμπεριφορά των επαγγελματιών υγείας και η ενθάρρυνση που της προσφέρουν, η προετοιμασία της γυναίκας.
Στην Ελλάδα ακόμη και σήμερα, η έγκυος έρχεται για πρώτη φορά σ’ επαφή με την αίθουσα τοκετών την ώρα της γέννας, ανενημέρωτη, φοβισμένη, και παραπληροφορημένη. Έρχεται απότομα αντιμέτωπη με την πραγματικότητα του τοκετού, ψυχρά, παθητικά χωρίς γνώσεις και περιθώρια επιλογής. Εξαρτάται από τις επιλογές του γιατρού και της κλινικής που θα γεννήσει.
Εδώ λοιπόν φαίνεται καθαρά πόσο σημαντική, πολύτιμη και αναγκαία είναι η προετοιμασία της εγκύου. Μια καλά προετοιμασμένη γυναίκα, που έχει μάθει πώς να χαλαρώνει το σώμα της, τους μύες της, πώς να αναπνέει, (γιατί η σωστή αναπνοή βοηθάει στη χαλάρωση), και με έναν ειδικευμένο και ευαισθητοποιημένο επαγγελματία δίπλα της την ώρα εκείνη, (συνήθως τη μαία), περνάει τους πόνους του τοκετού σχεδόν ανώδυνα και έχει έναν φυσικό τοκετό, χωρίς καμία επιπλοκή.
Αυτή ακριβώς η μελέτη γύρω από τον πόνο του τοκετού, οδήγησε τους επαγγελματίες υγείας, (μαίες, μαιευτήρες, ψυχολόγους κλπ ) στη δημιουργία του προγράμματος «ΑΝΩΔΥΝΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ». Ο όρος αυτός βέβαια, δεν ανταποκρίνεται πλήρως στη φιλοσοφία της μεθόδου, γιατί δεν πρόκειται για έναν τοκετό χωρίς πόνο, αλλά έναν τοκετό χωρίς φόβο.
Τα μαθήματα βασίζονται στην ψυχοπροφυλακτική μέθοδο και ο ρόλος τους είναι η προσφορά και μετάδοση γνώσης στη γυναίκα, γύρω από τη λειτουργία της μήτρας κατά την εγκυμοσύνη και κυρίως κατά την ώρα του τοκετού, και στην εκμάθηση τεχνικών, που να βοηθήσουν τη μήτρα στο έργο της και όχι να τη μπλοκάρουν. Επίσης αφιερώνονται δύο τρίωρες συναντήσεις στο τεράστιο και σημαντικότατο κεφάλαιο του Μητρικού Θηλασμού, καθώς και στη φροντίδα του νεογέννητου στο σπίτι.

Ψυχοπροφυλακτική
μέθοδος
Η μέθοδος αυτή επινοήθηκε στη Ρωσία από τον Pr. Nikolaυev και εφαρμόστηκε με επιτυχία στη Γαλλία, τη δεκαετία του 50 από τον Lamaze. Αργότερα εμπλουτίστηκε από τον σπουδαίο Γάλλο μαιευτήρα Λεμπουαγιέ και στη συνέχεια ο μαιευτήρας Μισέλ Οντάν με τις μαίες που συνεργαζόταν, στο Πιτιβιέ της Γαλλίας, προσέφεραν στις γυναίκες τον απόλυτα «φυσικό τοκετό», η φιλοσοφία του οποίου εξαπλώθηκε σε όλα τα σύγχρονα μαιευτήρια.
Η μέθοδος Lamaze, είναι η πλέον προσιτή στις έγκυες, και εφαρμόζεται με επιτυχία σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο. Περιλαμβάνει μια σειρά μαθημάτων θεωρητικών και πρακτικών, που εφαρμόζονται από εκπαιδευμένες μαίες. ¨Έχει στόχο να απομακρύνει απ’ τη γυναίκα, τους φόβους τις αγωνίες τις φαντασιώσεις της
Τα μαθήματα ξεκινούν συνήθως στον 6ο μήνα της κύησης και προσφέρουν στην έγκυο όλες τις απαιτούμενες γνώσεις για να μπορέσει να έχει συνειδητό ρόλο στον τοκετό της. Η έγκυος προετοιμάζεται για τη μητρότητα μαθαίνοντας να συνειδητοποιεί τις δυνατότητές της, απαλλάσσεται από φοβίες, παραμερίζει μύθους και ταμπού, και κάνει το θαύμα της γέννησης την πιο ευλογημένη εμπειρία ζωής.
Στο Νοσοκομείο Κορίνθου λειτουργεί εδώ και μήνες, αίθουσα προετοιμασίας εγκύων, όπου πραγματοποιούνται δωρεάν μαθήματα προς τα ζευγάρια.
Τα μαθήματα απευθύνονται σε όλα τα ζευγάρια, ανεξάρτητα από το πού και το πώς θα γεννήσουν. Πληροφορίες στο τηλ. 6979841242.
*Η κ. Ελένη Πολυδώρου είναι Μαία, ειδικευμένη στην Ψυχοπροφυλακτική και σύμβουλος Μητρικού Θηλασμού

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.