Επιτροπές Διαβούλευσης: Η χαμένη ευκαιρία της συμμετοχικής δημοκρατίας

Γράφει η ΓΙΩΤΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ*

Η Δημοκρατία είναι η αφετηρία κάθε υγιούς πολιτικού συστήματος. Πρέπει να θεωρείται ως δεδομένο αυτό πια για τις κοινωνίες μας. Η άμεση και συμμετοχική Δημοκρατία όμως είναι μια κατάκτηση που ακόμη αναζητάται…

Η αυτοδιοίκηση ακόμη και ως έννοια, εκφράζει αυτή ακριβώς τη συνθήκη: Τη δυνατότητα των ίδιων των πολιτών να διοικούνται αφ’ εαυτού. Με απλά ελληνικά να παίρνουν αποφάσεις μόνοι τους, για τους τοπικούς “νόμους” και κανονισμούς που θα διέπουν τις κοινωνίες τους. Η λειτουργία της προβλέπει βέβαια τη συγκρότηση ενός σώματος διοίκησης, του δημοτικού συμβουλίου.
Ωστόσο, η συζήτηση για όλα τα σημαντικά ζητήματα δεν μπορεί να περιορίζεται στο δημοτικό συμβούλιο, όσο αντιπροσωπευτικό και να είναι αυτό, αλλά, κατά την ιδανική εφαρμογή της αυτοδιοίκησης, θα έπρεπε οι ίδιοι οι πολίτες να εφαρμόζουν και να αναζητούν τρόπους να συμμετέχουν όσο πιο ουσιαστικά γίνεται στη λήψη των αποφάσεων.

Ο νομοθέτης σεβόμενος την ίδια τη φύση της τοπικής αυτοδιοίκησης, ιδιαιτέρως των δήμων, θεσμοθέτησε την ύπαρξη της επιτροπής διαβούλευσης, δηλαδή ενός οργάνου πλέον ανοιχτού, συμμετοχικού και ουσιαστικού για τη λειτουργία του δήμου. Σ’ αυτό το σώμα καλούνται εκπρόσωποι φορέων και δημότες να συναποφασίσουν για δύο θεμελιώδη στοιχεία του δήμου: Το Τεχνικό Πρόγραμμα και τον Προϋπολογισμό.

Στην ιδανική λειτουργία της η Επιτροπή Διαβούλευσης θα συζητούσε και θα γνωμοδοτούσε για τον οικονομικό και τεχνικό προγραμματισμό του δήμου, για τον αναπτυξιακό χαρακτήρα του και την κατανομή των πόρων του. Έτσι το δημοτικό συμβούλιο, που έχει και την ευθύνη της τελικής διατύπωσης, θα βάσιζε τις αποφάσεις του σε ευρύ φάσμα τοπικών απόψεων και αναγκών που θα είχαν καταγράψει και αξιολογήσει οι ίδιοι οι δημότες.

Ποιος δημότης θα μπορούσε τότε να αρνηθεί την υπεροχή αλλά και την ευθύνη της συμμετοχικής δημοκρατίας που θα τον καθιστούσε συνδιοικητή και συναγωνιστή στα σημαντικά ζητήματα του τόπου του;

Δυστυχώς όμως, το ιδανικό αυτό μοντέλο, απέχει προφανώς, παρασάγγας από ό,τι εφαρμόζεται στην πράξη στην τοπική αυτοδιοίκηση στη χώρα μας.

Η επιτροπή διαβούλευσης, στην οποία συμμετείχα ως μέλος, στην τελευταία της συνεδρίαση και μοναδική για τους επόμενους 12 μήνες, όχι μόνο δεν αξιοποιείται ως εργαλείο συμμετοχικής και άμεσης δημοκρατίας που θα τιμούσε την αυτοδιοίκηση, αλλά απαξιώνεται ακόμα και από τα ίδια τα μέλη της!

Έτσι λοιπόν η επιτροπή διαβούλευσης στο δήμο Βέλου-Βόχας -φαντάζομαι το ίδιο ισχύει και σε όλους τους δήμους- υπολειτουργεί με μία υποτυπώδη παρουσία, μία φορά το χρόνο, πριν από την κατάθεση του προϋπολογισμού και όχι για άλλο λόγο παρά μονάχα γιατί ο νόμος απαιτεί την απόφασή της για την νομιμοποίηση του προϋπολογισμού. Η επιτροπή, κατά την πάγια τακτική, δεν θα συγκληθεί ξανά, παρά το Δεκέμβρη του 2020 για να νομιμοποιήσει τον προϋπολογισμό του 2021. Διπλή η απαξίωση, λοιπόν.

Από όσα προτάθηκαν ή ακούστηκαν στην επιτροπή διαβούλευσης Βέλου-Βόχας όσον αφορά το Τεχνικό Πρόγραμμα του δήμου, το οποίο συζητήθηκε εκτενώς, τίποτα δεν συμπεριλήφθηκε στο τελικό σχέδιο που έφτασε στο Δημοτικό Συμβούλιο προς ψήφιση. Τριπλή η απαξίωση, τελικά.

Φαίνεται λοιπόν, ότι επί ματαίω έγινε η συζήτηση που διήρκησε 2,5 ώρες το βράδυ της 28ης Δεκεμβρίου 2019 στην αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου Βέλου. Οι λιγοστοί δημότες-μέλη της Επιτροπής Διαβούλευσης, που δεν την απαξίωσαν, συμμετείχαν απροετοίμαστοι: σκόρπιες ιδέες και απορίες, πρόχειρη καταγραφή από τη δημοτική αρχή, η αντιπολίτευση απούσα(!!) και στο τέλος καμία ολοκληρωμένη και άρτια γνωμοδότηση. Κουβέντα να γίνεται, δηλαδή…

Ως πολίτες του νέου ελληνικού κράτους, μετά από τόσους αγώνες για την κατάκτηση της ελευθερίας και της δημοκρατίας νομίζω ότι οφείλουμε να έχουμε κατακτήσει πια ένα βαθμό πολιτικής ωριμότητας που απαιτεί στο εξής να μην χάνουμε καμία ευκαιρία συμμετοχής και συναπόφασης.

Ο δήμος είμαστε εμείς. Ας ξεκινήσουμε να ασκούμε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, αρχής γενομένης από όσα μας προσφέρει ο νομοθέτης, σε επίπεδο συμμετοχικής και άμεσης δημοκρατίας. Ας αναβαθμίσουμε τους ρόλους μας, ενισχύοντας τον πυρήνα της αυτοδιοίκησης.
Γιατί, συνδημότες, πάντα ελλοχεύει ο κίνδυνος, αυτό που θεωρούμε δεδομένο σήμερα και το απαξιώνουμε, με τη συμπεριφορά μας, να γίνει αύριο ζητούμενο και να το διεκδικούμε εκ νέου…
Καλή χρονιά, με συναίσθηση, συνύπαρξη και συμμετοχή!

Η Γιώτα Αθανασούλη
είναι εκδότρια της εφημερίδας “Γνώμη Πολιτών”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.