ΙΣΤΟΡΙΚΑ

Edward Lear‎: Ο Άγγλος περιηγητής, λάτρης της Ελλάδας στην Κόρινθο το 1848

Τι είδε στη διαδρομή, τι του προκάλεσε εντύπωση, πως περιγράφει την Κορινθία και τον Κορινθιακό κόλπο – Ποια είναι η σχέση του με τον Γιώργο Σεφέρη

Ο Edward Lear ή Eδουάρδος Λῦαρ, όπως ο ίδιος έγραφε το ονοματεπώνυμό του στα Ελληνικά, γεννήθηκε σαν σήμερα, 12 Μαΐου 1812, στο προάστιο Holloway του Λονδίνου. Από μικρός ασχολήθηκε με το σχέδιο και την υδατογραφία (ακουαρέλα). Μετά τα 20 χρόνια του, άρχισε να ταξιδεύει στην κεντρική Ευρώπη, καταρχάς, μετά στην Ιταλία και το 1848 έφτασε στην Ελλάδα. Το Μάρτιο του 1848 ο Lear μαζί με τον νεαρό δικηγόρο Franklin Lushington έφτασαν στη νότια Ελλάδα και λίγο αργότερα τον Ιούνιο στην Κορινθία, διαπλέοντας τον Κορινθιακό Κόλπο.

Το ταξίδι από την Πάτρα

Εδουάρδος Λύαρ, 1840.

Το πρωί της 1ης Ιουνίου ο Lear φεύγει από την Πάτρα με πλοίο και πολύ καλό καιρό. Στις 3 το απόγευμα είναι στο Αίγιο, όπου βγαίνουν στην ακτή και ο Άγγλος περιηγητής εντυπωσιάζεται από τις τοπικές φορεσιές. «Δεν έχω δει για αρκετά χρόνια κάτι τόσο όμορφο και φρέσκο» γράφει στο σημειωματάριο του για τα ρούχα των ντόπιων γυναικών.

Ο Lear εντυπωσιάζεται και από τον Κορινθιακό κόλπο. «θα θυμάμαι για πάντα αυτές τις καθαρές γκρι-μπλε θάλασσες», αναρωτιέται «τους καθαρούς ουρανούς, τους σκαλισμένους βράχους, τα φωτεινά άσπρα πανιά, τα λαμπερά κοστούμια και τις βαθιές σκιές όταν θα είμαι μακριά τους; Αν ζω;»

Και συνεχίζει: «Τα βουνά είναι πιο ωραία, καθώς βγαίνουμε ανοιχτά. Απέναντι ο Παρνασσός με τη χιονισμένη μορφή του φαίνεται πιο μεγαλειώδης παρά όμορφος. Τα φαράγγια και ο ξεχωριστός χαρακτήρας κάθε λόφου είναι πραγματικά υπέροχα», τονίζει συνεπαρμένος.

Περιγράφει το ηλιοβασίλεμα όπως το είδε από το κατάστρωμα του πλοίου του, ο ήλιος να χάνεται πίσω μακριά στη δύση. Την ίδια στιγμή συζητά με τους συνταξιδιώτες του για το έργο του Μπάυρον, την «Πολιορκία της Κορίνθου», καθώς φαίνεται να ανυπομονεί να δει την Κόρινθο.

Αργά τη νύχτα, κατά τις 10.00 το πλοίο τους δένει στο Λουτράκι. Ο Lear αγωνίζεται μέσα στο σκοτάδι να ξεχωρίσει τον Ακροκόρινθο. «Θα πάμε εκεί αύριο» σημειώνει στο ημερολόγιό του, «μια διαφορετική οπτική από αυτήν που θα έπρεπε να είχα διαλέξει για μια επίσκεψη στην Κόρινθο» σημειώνει. Δεν παραλείπει να τονίσει κλείνοντας το ημερολόγιο της 1ης Ιουνίου, πως εκείνη η ημέρα ήταν πιο κοινωνική που είχε εδώ και πολύ καιρό!

Στον Ακροκόρινθο

Την άλλη μέρα, το πρωί ο Lear, σηκώνεται νωρίς, παρακολουθεί και σκιτσάρει τον ήλιο να ξεπροβάλλει πίσω από τον Ακροκόρινθο. Στις 8:00 έχει ήδη περάσει απέναντι και έχει φτάσει στην Κόρινθο. Πρέπει να έχουμε κατά νού ότι ο Lear το 1849, γνωρίζει μόνο μία Κόρινθο, αυτή που σήμερα ονομάζουμε «Αρχαία» ή «Παλιά», αφού η σημερινή πρωτεύουσα του νομού χτίστηκε μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1858, στη σημερινή θέση της.

Ο Άγγλος περιηγητής εντυπωσιάζεται από τον ναό του Απόλλωνα. Περπατάει στην πόλη, ανεβαίνει στον Ακροκόρινθο. Εντυπωσιάζεται από τα αρχαία (και σύγχρονα ίσως) ερείπια, αλλά απογοητεύεται στην κορυφή του Κάστρου όταν μια ομιχλώδης συννεφιά του κρύβει τη θέα. «Το συναίσθημα όμως, ακραίου μεγαλείου ήταν ορατό» σημειώνει.

Κατεβαίνουν από τον Ακροκόρινθο, ο Lear έχει κρατήσει σημειώσεις και σκίτσα, όταν δύο κάρα θα τους παραλάβουν για να τους μεταφέρουν στο Καλαμάκι, εκεί όπου τους περίμενε άλλο πλοίο που θα τους οδηγούσε στον Πειραιά.

Βλέπετε ο Ισθμός δεν είχε ακόμη διανοιχθεί και οι ταξιδιώτες έπρεπε να διασχίσουν 7 μίλια γης, από τον Κορινθιακό στο Σαρωνικό κόλπο, όπου τους παραλάμβανε άλλο πλεούμενο.

Ο Lear επέστρεψε στην Κόρινθο τον επόμενο χρόνο, από όπου προέρχεται και η μοναδική ακουαρέλα του που απεικονίζει το ναό του Απόλλωνα. Δυστυχώς, όμως τα ημερολόγια του 1849 δεν έχουν διασωθεί.

Ο Άγγλος περιηγητής υπολογίζεται ότι έφτιαξε πάνω από 3000 σχέδια και ακουαρέλες της Ελληνικής γης στο διάστημα της διαμονής του στη χώρα μας.

Ο Edward Lear εκτός από τα ταξίδια και τις ακουαρέλες του έγινε ιδιαίτερα γνωστός και για τα λίμερικ, μια ιδιαίτερη μορφή σκωπτικής ποίησης την οποία έκανε ευρύτερα γνωστή με τις εικονογραφημένες εκδόσεις που δημοσίευσε. Ο μεγάλος μας ποιητής και  νομπελίστας Γιώργος Σεφέρης έγραψε λίμερικ, τα οποία, μάλιστα, ονόμασε  ληρολογήματα, συνδυάζοντας το όνομα του Ληρ με τη λέξη  λήρος, που σημαίνει τρελή κουβέντα, ασυνάρτητα λόγια!

Πηγές:

  • Νίκος Δ. Καράμπελας, «Ο Edward Lear στη Λάκκα Σουλίου», Πρακτικά του Επιστημονικού Συμποσίου «Λάκκα Σουλίου. Νέες ιστορικές και αρχαιολογικές καταγραφές», 2013.
  • edwardlear.westminster.org.uk/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.