Βέλο, 28 Ιουνίου 1936: Όταν ο Αννίβας Παπακυριάκος έκλεβε το θερμό χειροκρότημα του κοινού στο θεατρικό σανίδι

Η θεατρική παράσταση του Αθλητικού Συλλόγου Βέλου «Ελλάς» που άφησε εποχή – Ο θείος του σημερινού δημάρχου Βέλου-Βόχας έκλεψε την παράσταση με τη φοβερή ερμηνεία του – Οι εντυπώσεις όπως αποτυπώθηκαν στην εφημερίδα «Σικυών»

Τον Ιούνιο του 1936 ο Αθλητικός Σύλλογος Βέλου «Ελλάς» μετρά 8 μόλις χρόνια ζωής και οι προσπάθειές του συμπυκνώνονται στην ενίσχυση του ταμείου του για την υποστήριξη και την ανάπτυξη του κλασικού αθλητισμού.  Η «Ελλάς» Βέλου, ο ιστορικός αυτός αθλητικός σύλλογος είχε ιδρυθεί από το Μάρτη του 1928 με πρωτοστάτες τους Α. Καλλίρη, Λ. Οικονομόπουλο, Α. Παπακυριάκο, Β. Ραυτόπουλο. Ο σύλλογος κατά την ίδρυσή του διέθετε τμήμα κλασσικού αθλητισμού, ελεύθερης πάλης και ποδοσφαίρου.

Εκείνο το καλοκαίρι αποφασίζεται να ανέβει μια θεατρική παράσταση για την οικονομική ενίσχυση του συλλόγου. Διαλέγεται το αστικό δράμα του Σπύρου Μελά «Το Άσπρο και το Μαύρο». Το έργο γράφτηκε το 1913 και πρωτοανέβηκε την ίδια χρονιά από τον θίασο της Κυβέλης.

Η υπόθεση είναι δραματική: Μια αστική οικογένεια αποτελείται από τη μητέρα και τα τέσσερα παιδιά της. Ο μεγάλος γιος, ο Κώστας, είναι υπάλληλος σε τράπεζα και ετοιμάζεται να συνάψει γάμο με μία πλούσια νύφη. Η μεγαλύτερη κόρη, η Μαργαρίτα έχει μείνει γεροντοκόρη, αλλά προσπαθεί να ξαναζήσει στιγμές ευτυχίας με έναν παλιό αγαπημένο της, έναν ταγματάρχη με τον οποίο είχε πλατωνικό δεσμό. Η μικρότερη κόρη, η Ανθή, είναι ερωτευμένη με έναν νέο, επίσης, υπάλληλο στην τράπεζα. Ο μικρός γιος, ο Άλκης, παρά την καλλιτεχνική του κλίση, έχει σπουδάσει στο Παρίσι, ιατρική. Επιστρέφοντας δεν ανταποκρίνεται στις οικογενειακές και κοινωνικές προσδοκίες και σκοπεύει να ανοίξει αντί για ιατρείο, σχολή χορού. Η επιλογή του εξοργίζει τον μεγάλο του αδελφό που τον αποκηρύσσει.

Στο μεταξύ η Ανθή πέφτει θύμα αποπλάνησης του υποψήφιου συζύγου της, που μετά το συμβάν αρνείται να την παντρευτεί αφού δεν τον ικανοποιεί η προίκα της. Ο Κώστας, ο μεγάλος αδελφός, την παρακινεί να ξεπληρώσει το σφάλμα της αυτοκτονώντας. Επεμβαίνει όμως ο μικρός αδελφός, ο Άλκης, ο οποίος την παίρνει μαζί του να δουλέψει στη σχολή χορού που έχει ανοίξει και να αρχίσουν παρέα μια νέα ζωή, ελεύθερη και αληθινή.

Ο θίασος της Κυβέλης κατά τις πρόβες του έργου το 1914.

Ο χώρος της παράστασης

«Ολόκληρος ο όπισθεν του μεγάλου του κ. Μανιά περιμανδρωμένος χώρος όπου είχε στηθεί η σκηνή είχε υπερπληρωθεί ασφυκτικώς από κόσμο απ’ όλα τα χωριά της επαρχίας μας», γράφει το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Σικυών», σαν σήμερα, Κυριακή 28 Ιουνίου 1936.

Και συνεχίζει: «Οικογένειαι ολόκληροι συν γυναιξί και τέκνοις έτρεξαν από πολύ ενωρίς να καταλάβουν θέσεις.  Τα παιδιά του Αθλητικού Συλλόγου είχαν αναλάβει την τήρησιν της τάξεως και κατόρθωσαν να την τηρήσουν μέχρι του πέρατος της παραστάσεως παραδειγματικά», τονίζει ο αρθρογράφος.

«Ο πανταχού παρών νεαρός κ. Ιωάννης Κόλλιας ασκών τα καθήκοντά του ως καλλιτεχνικού διεθυντού ευγενέστατος, φιλομιδέστατος, υπεδέχετο ιδίως το ωραίον φύλον δεν παρέλειψε να περιποιηθεί καμία από τις …νεαρές. Τα γλυκόλογα καλαμπούρια του ενεθουσίασαν τις νεαρές όπως πάντα» σημειώνει ο γλαφυρός ρεπόρτερ της βραδιάς που υπογράφει μόνο με τα αρχικά του Σ.Μ.

Πριν την έναρξη της παράστασης ο γραμματέας του Αθλητικού Συλλόγου Σ. Μαργαρίτης παρουσίασε σε αδρές γραμμές την υπόθεση του έργου και επεξήγησε όσο το δυνατόν καλύτερα τους χαρακτήρες, την ψυχοσύνθεση των ηρώων και τα κοινωνικά και ηθικοπλαστικά στοιχεία του έργου.

Οι ηθοποιοί

Τους ρόλους όπως ήταν φυσικό έχουν μοιραστεί Βελιώτες μέλη του Συλλόγου «Ελλάς». Στον πρωταγωνιστικό ρόλο του Άλκη ήταν ο Αννίβας Παπακυριάκος, ένα από τα ιδρυτικά στελέχη του Αθλητικού Συλλόγου και αδελφός του πατέρα του ομώνυμου σημερινού δημάρχου Βέλου-Βόχας. Ο σημερινός δήμαρχος μάλιστα οφείλει το ιδιαίτερο όνομά του σ’ αυτόν, τον θείο του. Συμπρωταγωνίστρια του στο ρόλο της αδελφής του Ανθής, ήταν η αληθινή αδελφή του Αννίβα Παπακυριάκου, Μαρίνα.

Το μεγάλο αδελφό Κώστα ενσάρκωνε ο Βασίλης Σπηλιόπουλος και το ρόλο της μητέρας της οικογένειας κρατούσε η δεσποινίδα Γρηγορία Δουβή, ενώ την γεροντοκόρη Μαργαρίτα, η Αργυρώ Αναγνωστοπούλου. Το ρόλο του παλιού πλατωνικού έρωτα της Μαργαρίτας του ταγματάρχη Ανδρέα, είχε ο Κ. Δουβής και το ρόλο του τοκογλύφου Περικλή απέδιδε ο Βασίλης Ραυτόπουλος.

Η περιγραφή της παράστασης

Θα αφήσουμε τον αρθρογράφο της εφημερίδας «Σικυών» που διατήρησε την ανωνυμία του πίσω από τα αρχικά Σ.Μ. να μας μεταφέρει την παράσταση και την κριτική των ερασιτεχνών ηθοποιών:

«Τα μάτια όλων» γράφει «είναι εστραμμένα προς τη σκηνή, δεν ακούγεται ούτε ο ελάχιστος ψίθυρος και με την ίδια προσοχή ακούσθηκε το έργο μέχρι τέλους. Τη νεκρική σιγή κατά διαστήματα ετάρασσαν τα χειροκροτήματα των θεατών στις διάφορες συναρπαστικές σκηνές».

Συνεχίζοντας την κριτική του ο Σ.Μ. αναφέρεται ειδικά σε κάθε έναν εκ των πρωταγωνιστών:  «Εκ των πρωταγωνιστών θα σημειώσουμε πρώτα την εξαιρετική επιτυχία της δεσποινίδος Γρηγορίας Δουβή στο ρόλο της Περσεφόνης, οποιαδήποτε άλλη δεν θα εσημείωνε την επιτυχία που εσημείωσε εκείνη. Στο ρόλο της Περσεφόνης και στους παρόμοιους ρόλους είναι αναντικατάστατη, δεν έχει τίποτε απολύτως το προσποιητό. Οι εκφράσεις της, αι κινήσεις της ήσαν φυσικώτατες.

Πολύ καλή η δεσποινίς Αργυρώ Αναγνωστοπούλου στο ρόλο της γεροντοκόρης Μαργαρίτας. Άριστα έπαιξε ο Κ. Δουβής ως Ανδρέας, ταγματάρχης, ο κ. Βασ. Ραυτόπουλος ως Περικλής, τύπος τοκογλύφου, με την αφέλεια στο παίξιμο που ενθουσίασε τους θεατές. Του υποδεικνύω» λέει ο ενθουσιασμένος αρθρογράφος «να παίρνει πάντα τέτοιους ρόλους. Εξαιρετικήν επιτυχίαν εσημείωσε ο κ. Βασίλης Σπηλιόπουλος ως Κώστας, έπαιξε σαν πραγματικός, σαν εξ επαγγέλματος ηθοποιός. Οι χειρονομίες του οι εναλλαγές του τόνου της φωνής του, ήταν εκείνες που επεβάλλετο να είναι για να ενσαρκώσει τον τύπον ενός καθώς πρέπει ανθρώπου. Κατεχειροκροτήθη επανειλημμένα και πολύ δίκαια», σημειώνει.

Ο θρίαμβος των αδελφών Παπακυριάκου

Ο αρθρογράφος συνεχίζει την κριτική και φτάνει στο πρωταγωνιστικό δίδυμο των αδελφών Αννίβα και Μαρίνας Παπακυριάκου ή Άλκη και Ανθής αντίστοιχα όπως ήταν οι ρόλοι που ενσάρκωναν.

«Εκείνοι που καθήλωσαν πραγματικά στις θέσεις τους, τους θεατάς και τους συνήρπασαν» γράφει «που τους μαγνήτισαν ήταν οι αδελφοί κ. Αννίβας Παπακυριάκος ως Άλκης και η δεσποινίς Μαρίνα Παπακυριάκου ως Ανθή.

Δεν έπαιζαν ρόλους θεατρικούς, καμία προσποίησις δεν τους διέκρινε. Εφαίνοντο σαν να ζούσαν πάνω στη σκηνή τη ζωή του Άλκη και της Ανθής.

Οι συγκινητικοί εναγκαλισμοί τους τα δάκρυα που κυλούσαν άφθονα από τα μάτια τους, παρέσυραν σε κλάμα τους θεατάς όλους. Δεν άκουγε κανείς όσο ευρίσκοντο επί σκηνής τίποτε άλλο παρά μόνον τη φωνή της Ανθής της κόρης της αμαρτίας και του Άλκη του σωτήρα της.

Μαζί τους έπασχε όλος ο κάτω της σκηνής κόσμος. Εύκολα θα μπορούσε κανείς να ιδή αν οι θεαταί κατάλαβαν το έργον αν παρατηρούσε τις αλλοιώσεις των προσώπων των, άλλοτε η θλίψη, άλλοτε η χαρά με το χαμόγελο εζωγραφίζετο στα πρόσωπα όλων.

Ο κ. Αννίβας Παπακυριάκος έδωκε το άπαντον των δυνάμεών του για να δώσει στο δράμα του Μελά την πραγματική του έννοια σ’ αυτό τον βοήθησε πολύ και η αδελφή του δις Μαρίνα. Την αποχώρησή τους από τη σκηνή συνόδευσαν παρατεταμένα χειροκροτήματα του κόσμου.

Όταν δε παρουσιάσθηκαν στη σκηνή όλοι οι μετασχόντες της παραστάσεως για να ευχαριστήσουν το κοινό, νέα φρενιτιώδη χειροκροτήματα ακούστηκαν απ’ όλες τις πλευρές», σημειώνει.

Εν συνεχεία αναφέρεται στις ευχαριστίες του Σ. Μαργαρίτη ως εκπρόσωπου του Αθλητικού Συλλόγου, ο οποίος ευχαρίστησε τον κόσμο για την ηθική και υλική συνδρομή του προς το Σύλλογο.

«Έτσι τελείωσε η ωραία βραδιά που θα μείνει αξέχαστη σε όλους», καταλήγει το άρθρο του Σ.Μ. ο οποίος όμως δεν παραλείπει να αποδώσει και τα οφειλόμενα συγχαρητήρια:

«Πολλά συγχαρητήρια οφείλονται στον Αθλητικό Σύλλογο για τη ζωή που δίνει στο Βέλο. Έχει μέσα του όλη τη νεολαία του χωριού η οποία υπόσχεται να παρουσιάσει πολλά τα καλά.  Και οι υποσχέσεις του Συλλόγου θα εκπληρωθούν γιατί εκείνο που τον διακρίνει είναι η σύμπνοια, η αγάπη, η ομόνοια όλων των μελών». Με αυτά τα λόγια κλείνει την παρουσίαση-κριτική της θεατρικής παράστασης ο Σ.Μ. ενθουσιασμένος!

Η «Ελλάς» Βέλου συνέχισε τις παραστάσεις όλο το εκείνο το καλοκαίρι του 1936, μέσα στο οποίο διέπρεψε και δραστηριοποιήθηκε και σε άλλα σημαντικά γεγονότα.

Ένα μήνα αργότερα από το θεατρικό της ντεμπούτο, τον Ιούλιο, ο αθλητικός σύλλογος του  Βέλου υπηρέτησε έναν άλλον τιμητικό ρόλο: Κλήθηκε από τον ΣΕΓΑΣ και μετέφερε την Ολυμπιακή φλόγα από το Δερβένι μέχρι τους Αγ. Θεοδώρους, για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου.

Αλλά αυτό θα αποτελέσει το θέμα ενός άλλου αφιερώματος εν ευθέτω χρόνω!

Επιμέλεια - Έρευνα - Κείμενα: Γιώτα Χρ. Αθανασούλη

Πηγές:

  • Αρχείο Εφημερίδων Ελληνικής Βουλής
  • Ψηφιακό Αρχείο ΕΡΤ Α.Ε.
  • Σπύρου Μελά, «Το Άσπρο και το Μαύρο»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.