ΙΣΤΟΡΙΚΑ

11 Ιουλίου 1823: Η καθοριστική, από στεριάς, απώθηση του Τουρκικού Στόλου στο Λέχαιο

Πώς ο Γενναίος Κολοκοτρώνης δεν επέτρεψε στα τουρκικά πλοία να εφοδιάσουν το πολιορκούμενο κάστρο της Κορίνθου – Η σημασία της κίνησης αυτής – Ο ρόλος του Σταϊκόπουλου και αντιζηλία των Νοταραίων που κόντεψε να τινάξει τα πάντα στον αέρα!

Ο θάνατος του Δράμαλη το φθινόπωρο του 1822, είχε αφήσει τα υπολείμματα της στρατιάς του και τους λοιπούς Τούρκους της Κορινθίας έγκλειστους και αποκομμένους στο Κάστρο της Κορίνθου, όπου οι Έλληνες χαλαρά συνέχιζαν την πολιορκία, ή μάλλον καλύτερα την επιτήρησή του.

Μετά τη συνέλευση του Άστρους τον Απρίλιο του 1823 η πολιορκία του Ακροκορίνθου είχε ανατεθεί στον Ιωάννη Νοταρά, το Αρχοντόπουλο των Τρικάλων, ο οποίος με την ίδια διαταγή είχε αναλάβει επικεφαλής των αρμάτων της επαρχίας Κορινθίας. Ωστόσο, η Κορινθία ζούσε στιγμές αλλοφροσύνης και οξύτατων αντιζηλιών μεταξύ των Νοταραίων, γεγονός που έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την πολεμική δραστηριότητα των Ελλήνων στην περιοχή!

Για τα μάτια της όμορφης Σοφίας

Ο προεστός της Κορινθίας Θεοχαράκης Ρέντης είχε μια όμορφη κόρη, τη Σοφία. Τη Σοφία είχαν ερωτευτεί και οι πρωτοξάδελφοι Νοταραίοι ο όμορφος και αρχοντικός Γιάννης και ο γενναίος Παναγιώτης. Η αντιζηλία των δύο ξαδελφών θα ξέσπαγε με πολύ άσχημο για την Κορινθία τρόπο μετά από τρία περίπου χρόνια το 1826, όταν συνέβησαν τρομερά εμφυλιοπολεμικά γεγονότα για το χέρι της όμορφης Σοφίας.

Όμως, ο Παναγιώτης Νοταράς, ήδη από το καλοκαίρι του 1823,  δεν ανεχόταν το προβάδισμα που είχε ο ξάδελφός του στην οικογενειακή ιεραρχία, μα ούτε και τη γενική υπεροχή του «όμορφου ως Απόλλωνα και γενναίου ως Άρη» αρχοντόπουλου, Γιαννάκη Νοταρά.

Η υποβόσκουσα με διάφορους τρόπους κόντρα και αντιζηλία των δύο πρωτοξάδελφων είχε φέρει τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Κορινθία σε δεινή θέση, έτσι που η πολιορκία της Ακροκορίνθου, είχε καταλήξει σε μια απλή επιτήρηση. Οι Τούρκοι έβγαιναν και έμπαιναν στο κάστρο ανενόχλητοι, εφοδιάζονταν τακτικά από τις τακτικές δυνάμεις των γύρω περιοχών ή από πλοία που προσέγγιζαν κυρίως από το λιμάνι του Λεχαίου στον Κορινθιακό.

Οι αποφάσεις του Κολοκοτρώνη και η κινητοποίηση του Γενναίου

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης επιθυμούσε να πέσει επιτέλους, για δεύτερη και οριστική φορά, στα χέρια των Ελλήνων το κάστρο της Κορίνθου. Προτιμούσε μάλιστα, το φρούριο της πλούσιας επαρχίας της Κορινθίας να έρθει στα δικά του χέρια και στον έλεγχό του, διαβλέποντας τις εμφύλιες αντιδικίες και διαμάχες που ήταν έτοιμες να ξεσπάσουν και αποπροσανατόλιζαν τους Έλληνες από το μοναδικό στόχο τους, αυτόν της λευτεριάς.

Έτσι με την παραίνεσή του το Εκτελεστικό Σώμα της Προσωρινής Διοίκησης της Ελλάδος από τα μέσα του Ιουνίου του 1823 διατάσσεται ο Στάικος Σταϊκόπουλος να ενισχύσει τις δυνάμεις του Ιωάννη Νοταρά και να σφίξει ο κλοιός γύρω από το κάστρο της Κορίνθου.

Από την άλλη ο Τούρκος πασάς Χουσρέφ βρίσκεται με το στόλο του στον Πατραϊκό κόλπο –μην ξεχνάμε ότι η Πάτρα παρέμενε τότε στα χέρια των Τούρκων– και ετοιμάζει την αποστολή πολεμοφοδίων και τροφίμων στους έγκλειστους ομοεθνείς του στην Ακροκόρινθο.

Η Προσωρινή Διοίκηση ενημερώνεται για τις κινήσεις των Τούρκων από επιστολή του στρατηγού Ανδρέα Λόντου, ο οποίος μεταφέρει τις πληροφορίες ότι 11 εχθρικά πλοία αποπλέουν από την Πάτρα, γεμάτα πολεμοφόδια και τρόφιμα, να αποβιβαστούν στο Λέχαιο και να εφοδιάσουν το Κάστρο.

Αμέσως το Εκτελεστικό Σώμα της Προσωρινής Διοίκησης, που βρίσκεται στο Σοφικό, δεδομένου ότι θεωρεί πως οι 450 άνδρες του Σταϊκόπουλου και του Νοταρά δεν είναι ικανοί να εμποδίσουν την αποβίβαση, στέλνει διαταγή στον Γενναίο Κολοκοτρώνη να μεταβεί άμεσα στην Κόρινθο.

«Ο Γενναιότατος κ. Ιωάννης Κολοκοτρώνης διορίζεται να επέλθη εις Κόρινθον μεθ’ όλων των ιδικών του στρατιωτών Καρυτινών και Καλαματιανών», γράφει. Και συνεχίζει: «λαμβάνων υπό την οδηγίαν του τον χιλιάρχον Γεωργάκην Χελιώτην και τον υποχιλίαρχον κ. Γιαννάκη Μαρτζέλον με όσους στρατιώτες συνάξωσιν από τον Κάτω Ναχαγιέ (Ερμιονίδα).

Β. Άμα φθάσει εκεί με τους ειρημένους έχει το ελεύθερον να σχεδιάσει τον τρόπο αντικρούσεως του ερχομένου εχθρού και να λάβει τα πλέον αναγκαία μέτρα, ώστε ενωμένοι με τον στρατηγόν Στάικον Σταϊκόπουλο και τον αντιστράτηγο Ιωάννη Νοταρά να προκαταλάβωσι τας αναγκαίας θέσεις δια να εμποδίσουν τον εχθρόν από του να δώσει τροφάς εις τους πολιορκουμένους.

Γ. Θέλει διαμείνει εκεί έως να ματαιωθεί ο σκοπός του εχθρού, και επομένως θέλει αναφέρει προς την διοίκησιν δια να τους διατάξη να μεταβώσιν όπου διατρίβει η διοίκησις».

Την διαταγή υπογράφουν οι Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Σωτήρης Χαραλάμπης και Ανδρέας Μεταξάς.

Οι μάχες στο Λέχαιο, στο Ράχιανη και το Λογγοπόταμο

Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης, παρά το νεαρό της ηλικίας του – ήταν μόλις 23 ετών – ήταν ένας έξυπνος και άξιος στρατηγός ο οποίος εκτέλεσε αμέσως τη διαταγή που έλαβε. Έφτασε άμεσα στην Κόρινθο και μαζί με τον Χελιώτη, τον Χατζηγιάννη και 450 στρατιώτες ταμπουρώθηκαν στις παράλιες αποθήκες που υπήρχαν κατά μήκος της ακτογραμμής του Λεχαίου.

Από την άλλη ο Γιάννης Νοταράς με τον Στάικο Σταϊκόπουλο και τους άνδρες τους έπιασαν τα υψώματα στους χειμάρρους του Ράχιανη και του Λογγοπόταμου ώστε να εμποδίσουν τους Τούρκους να βγουν από κάστρο και να επιτεθούν στα νώτα των στρατιωτών του Γενναίου.

Από αριστερά: Ιωάννης Νοταράς, Στάικος Σταϊκόπουλος, Γενναίος Κολοκοτρώνης.

«Την 11 Ιουλίου ήλθαν τα προσδοκώμενα πλοία» γράφει ο Σπυρίδων Τρικούπης στον 3ο τόμο της Ιστορίας της Ελληνικής Επανάστασης. Οι Τούρκοι ναυτικοί αντιλήφθηκαν αμέσως ότι τα παράλια ήταν πιασμένα από Έλληνες στρατιώτες αποφασισμένους να ανακόψουν την αποβίβασή τους. Άρχισαν τους κανονιοβολισμούς όμως, δεν κατάφεραν να πτοήσουν τον Γενναίο, το Χελιώτη, τον Χατζηγιάννη και τους στρατιώτες τους που ήταν καλά ταμπουρωμένοι και δεν άφηναν να ξεμυτίσει στην ακτή τουρκικό ποδάρι!

Οι έγκλειστοι στο κάστρο Τούρκοι βλέποντας το τι συμβαίνει αποφασίζουν να κάνουν έξοδο για να χτυπήσουν από τα νώτα τους Έλληνες και να πάρουν τα πολεμοφόδιά τους. Όμως βγαίνοντας από την πύλη της Ακροκορίνθου πέφτουν πάνω στα στρατεύματα του Σταϊκόπουλου και του Νοταρά. Στα υψώματα Ραχιάς και Λόγκος, όπως τα γράφει ο Σπ. Τρικούπης, γίνονται σκληρές μάχες σώμα με σώμα, όπου οι Έλληνες επικρατούν και οι Τούρκοι αναγκάζονται να οπισθοχωρήσουν.

Οι προσπάθειες των Τούρκων, εκατέρωθεν και από τη θάλασσα και από το κάστρο, συνεχίστηκαν και την επομένη και τη μεθεπόμενη μέρα χωρίς αποτέλεσμα. Τελικά στις 13 Ιουλίου 1823, τα μεν πλοία αναγκάζονται να αποχωρήσουν, οι δε έγκλειστοι να εγκαταλείψουν κάθε προσπάθεια για ανεφοδιασμό.

Το ηθικό των Ελλήνων αναπτερώθηκε και ο κλοιός γύρω από το Κάστρο της Κορίνθου έγινε ασφυκτικός. Η προσωρινή διοίκηση επαίνεσε με επιστολή της τους καπεταναίους για «την άγρυπνον προσοχήν σας εις το να εκπληρώσετε κατά των εχθρών το χρέος σας».

Η μάχη αυτή της 11ης Ιουλίου 1823 καθόρισε, εν πολλοίς, το μέλλον του κάστρου της Κορίνθου. Η αποφασιστική νίκη των Ελλήνων και η αποκοπή κάθε τροφοδοσίας προς τους έγκλειστους Τούρκους, βύθισε τους δεύτερους στην απελπισία και τους ανάγκασε, λίγους μήνες αργότερα να παραδοθούν, αφήνοντας έκτοτε σε ελληνικά χέρια τον «οφθαλμό της Ανατολής» την «πύλη της Πελοποννήσου», την Ακροκόρινθο!

Έρευνα – κείμενα – επιμέλεια: Γιώτα Χρ. Αθανασούλη

Πηγές:

  • Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας, Βουλή των Ελλήνων
  • Διονυσίου Κόκκινου, Η Ελληνική Επανάσταση
  • Σπυρίδωνος Τρικούπη, Η ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως
  • Γενναίου Κολοκοτρώνη, Απομνημονεύματα και έγγραφα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.