Περιδιαβαίνοντας στο Ξυλόκαστρο του 1897!

Τι γράφει ο ανταποκριτής του “Εμπρός” από την κωμόπολη της Δυτικής Κορινθίας – Το ευεργέτημα του σιδηροδρόμου – Ο Σπυρίδων Κάσσιος και η εξωφρενική πρόταση για τη σταφίδα και τον παπά!

Το τριήμερο 15-16-17 Ιουλίου 1897 ο Πολ. Δημ. ανταποκριτής της εφημερίδας “Εμπρός” βρέθηκε στην Κορινθία από όπου και έστελνε τα διαδοχικά ρεπορτάζ του. Στο Κιάτο τον είχε ξεναγήσει ο πατέρας του αείμνηστου πρέσβυ Ευθύμιου Κανελλόπουλου, Χαράλαμπος, που, όπως είδαμε στο σχετικό αφιέρωμα, ήταν καλός φίλος του εκδότη της εφημερίδας.

Ο ανταποκριτής – του οποίου το όνομα δυστυχώς υπάρχει μόνο ως αρχικά – μετά την χορταστική επίσκεψή του στο Κιάτο, ολοκλήρωσε το ταξίδι του στην Κορινθία στο Ξυλόκαστρο. Χρησιμοποιώντας την αμαξοστοιχία μετέβη από τη μία κωμόπολη στην άλλη. Δεν παραλείπει να σχολιάσει την μεγάλη ωφέλεια για την τοπική κοινωνία της αμαξοστοιχίας: «Η τοπική αύτη αμαξοστοιχία», γράφει, «είναι ευεργετικωτάτη, προσφέρει δε δι’ αυτής η Εταιρία του Σιδηροδρόμου ανυπολόγιστον ωφέλειαν εις την επαρχίαν της Κορινθίας, διότι δια της προσεγγίσεώς της εις όλους τους μικρούς σταθμούς, διευκολύνει τη μεταξύ των χωρίων συγκοινωνίαν με τιμάς εισιτηρίων ευτελεστάτας», υπογραμμίζει.

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός του Ξυλοκάστρου τη δεκαετία του ’30.

Η σιδηροδρομική γραμμή είχε μόλις μια δεκαετία που λειτουργούσε πλήρως, και όσο να ‘ναι ο ανταποκριτής αισθανόταν την ανάγκη να την παινέψει επαρκώς!

Φτάνει λοιπόν στο Σιδηροδρομικό Σταθμό του Ξυλοκάστρου όπου κατεβαίνει μόνος. Περπατά περίπου 5 λεπτά για να φτάσει στην καρδιά της κωμόπολης, «της οποίας αι μικραί, αλλά καθαρωτάτου εξωτερικού οικίαι συνδέονται μεταξύ των δια κήπων, γεμάτων από δένδρα υψηλά και καταπράσινα, τέρποντα και καθηδύνοντα την όρασιν»!

Ο ανταποκριτής εντυπωσιάζεται από το Ξυλόκαστρο, αλλά όχι από τις οδούς του: «Εάν η κωμόπολις αύτη είχε και οδούς καθαράς και ομαλάς, και αν εφωτίζοντο προ πάντων αι οδοί αύται κατά τη νύκτα δι’ ολίγων φανών, δεν επεκράτει δε έρεβος επ’ αυτών, θα ηδύνατο τις να είπη ότι διέρχεται εις μιαν αυτόχρημα Εδέμ», γράφει μάλλον δηκτικά και σημειώνει με στωικότητα: «Αλλά δυστυχώς τίποτα δεν είναι τέλειον εις αυτόν τον κόσμον και προπάντων οι Δήμαρχοι»!!!

Ξυλόκαστρο, 1915.

Προχωρώντας προς την αγορά του Ξυλοκάστρου, περιγράφει με την ιδιαίτερη πένα του τις περιπέτειές του στο λαβύρινθο των παρόδων: «Ακολουθώ εξ ενστίκτου και άνευ οδηγού, την προς την αγοράν άγουσαν, στρέφω δεξιά, επαναστρέφω αριστερά, προχωρώ, διέρχομαι λαβύρινθον παρόδων και καταλήγω εις μικράν πλατείαν, οριζομένην προς Δυσμάς υπό καφενείου, ούτινος τα καθίσματα έχουσι κατακτήσει ευάριθμοι κύριοι, καθ’ όλας δε τας λοιπάς διευθύνσεις οριζομένην υπό οικιών κατά το μάλλον και ήττον πεπαλαιωμένων, μεταξύ μιας των οποίων και ενός χαλάσματος διαφαίνεται προς βορράν κυανή λωρίς γαληνιαίας θαλάσσης, λειχούσης ελαφρώς την εικοσάδα μόλις βημάτων, απέχουσαν παραλίαν».

Είκοσι βήματα λοιπόν από το κέντρο του Ξυλοκάστρου η θάλασσα γλύφει την ακτή και προβαίνει μεταξύ των παλιών και νέων σπιτιών της κωμόπολης. Ο ανταποκριτής μας μοιάζει ικανοποιημένος, αναζητά όμως να γνωρίσει και τους ανθρώπους:

«Αναμιγνύομαι» γράφει «μετά των εντοπίων και γνωρίζομαι πρώτον με τον κ. Σπυρ. Κάσσιον, όστις αναλαμβάνει ευγενώς την δαψιλή τροφοδοσίαν και φιλοξενίαν μου παρά τη αξιοτίμω οικογένειά του – σώζων με από άφευκτον πείνα και διανυκτέρευσιν εις το ύπαιθρον, λόγω παντελούς ελλείψεως εστιατορίου και ξενοδοχείων»!

Μοιάζει απίστευτο αλλά στο Ξυλόκαστρο του 1897 δεν υπήρχε ούτε δείγμα ξενοδοχείου ή εστιατορίου. Ο ανταποκριτής του «Εμπρός» διανυκτέρευσε στο σπίτι του Σπυρ. Κάσσιου όπου και η συζήτηση περιστράφηκε σε διάφορα θέματα.

Άγιος Βλάσιος Ξυλοκάστρου, 1925.

Το καυτό ζήτημα της σταφίδας και η εξωφρενική πρόταση με τον παπά

Μέσα στα διάφορα που συζητήθηκαν το πρωτεύον είναι το ζήτημα της σταφίδας. Το θέμα της παρακράτησης μονοπωλεί τη συζήτηση, όπως εξάλλου και η συμπεριφορά και οι τακτικές των σταφιδεμπόρων. Ο ανταποκριτής μας, έχοντας περάσει ένα διήμερο στο Κιάτο με τον Χαραλ. Κανελλόπουλο, διακεκριμμένο σταφιδέμπορο, γνωρίζει από πρώτο χέρι τα θέματα και παρακολουθεί με άνεση τη συζήτηση.

Ο Σπυρ. Κάσσιος εκφράζοντας το σύνολο των κτηματιών που συμμετέχουν στην ομήγυρη αναπτύσσει τις σκέψεις του και την πεποίθησή του ότι το συμφέρον των αγροτών και σταφιδοπαραγωγών θα προασπιστεί μόνο εφόσον υπάρχει απόλυτος έλεγχος στη διακίνηση του προϊόντος στις αποθήκες των σταφιδεμπόρων. Ο Πολ.Δημ. κρατάει σημειώσεις, διότι βρίσκει την ιδέα λογική και εφαρμόσιμη.

Στη συζήτηση παρεμβαίνει και ο Λουδοβίκος Γερομήτσου, ένας από τους μεγαλύτερους σταφιδοπαραγωγούς της περιοχής και καταθέτει τη γνώμη του για τις αποζημιώσεις και το παρακράτημα. Κάπως έτσι «η συζήτησις λαμβάνει απεράντους διαστάσεις» «καταλήγουσα δε από προτάσεως εις πρότασιν, σταματά πλέον στον πυθμένα της θαλάσσης» κυριολεκτικά!

Καθότι όπως εξηγεί ο ανταποκριτής της εφημερίδας στην ομήγυρη κατατίθεται εξ ενός των συνδαιτημόνων η εξωφρενική πρόταση το παρακράτημα της σταφίδας να απορρίπτεται στη θάλασσα (!!!) από ειδική επιτροπή μέλος της οποίας να είναι υποχρεωτικά ένας παπάς!!!

«Διατί ο παπάς, αγνοώ», γράφει ο Πολ. Δημ. και συνεχίζει:

«Ίσως δια να πνιγεί και η επιτροπή. Ίσως τέλος δια να μην καταβροχθίζεται πλέον η παρακρατούμενη σταφίς διά της μεθόδου του αποθηκαρίου και να καταποντίζεται ασφαλέστερον δια της μεθόδου… του παπά!», καταλήγει, γελώντας προφανώς από την ιδέα του Ξυλοκαστρίτη σταφιδοπαραγωγού!

Έρευνα-κείμενα-επιμέλεια: Γιώτα Χρ. Αθανασούλη

Πηγές:

  • Αρχείο Εφημερίδων Εθνικής Βιβλιοθήκης
  • Ψηφιακό Αρχείο ΕΛΙΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.