18 Ιουλίου 1951: Ο γιατρός από το Βασιλικό που υποστήριζε ότι βρήκε τη θεραπεία της φυματίωσης

Ποιο ήταν το φάρμακο που ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούν οι οινοπαραγωγοί – Τι απεφάνθη το Ανώτατο Υγειονομικό Συμβούλιο όπου υποβλήθηκε η φόρμουλα

Η φυματίωση είναι μια σοβαρή μεταδοτική ασθένεια, η οποία έκανε την εμφάνιση της στους ανθρώπους από την αρχαιότητα. Η πρώτη σαφής ανίχνευση του  «μυκοβακτηρίου της φυματίωσης» χρονολογείται έως και 17.000 χρόνια πριν και  ενδέχεται να έχει μολύνει τους ανθρώπους ακόμη και από τη  Νεολιθική επανάσταση. Είναι βέβαιο πάντως ότι είχε μολύνει τους προϊστορικούς ανθρώπους  (4000 π.Χ.) καθώς σκελετικά απολιθώματα καταδεικνύουν την ύπαρξή της. «Φθίσις» είναι η ελληνική λέξη για την πνευμονική φυματίωση, την οποία το 460 π.Χ., ο  Ιπποκράτης αναγνώρισε ως την πιο ευρέως διαδεδομένη ασθένεια της εποχής. Οι πάσχοντες από φθίση είχαν υψηλό πυρετό και έβηχαν αίμα και στις περισσότερες περιπτώσεις κατέληγαν.

Η φυματίωση προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε όργανο του σώματος, συνήθως όμως προσβάλλει τους πνεύμονες. Ακόμη και σήμερα για την Ελλάδα, αποτελεί σοβαρό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας.

Στην Ευρώπη τα κρούσματα φυματίωσης εκτινάχθηκαν τη δεκαετία του 1800 και η νόσος αποτέλεσε αιτία θανάτου του 25% των συνολικών θανάτων στη Γηραιά Ήπειρο. Η θνησιμότητα στη συνέχεια μειώθηκε κατά περίπου 90% μέχρι τη δεκαετία του 1950. Σε αυτό συνετέλεσε η, από το 1946, ανάπτυξη του αντιβιοτικού στρεπτομυκίνης κατέστησε δυνατή την αποτελεσματική θεραπεία και ίαση της φυματίωσης.

Ωστόσο, για την φτωχή και με κακές συνθήκες δημόσιας υγιεινής, Ελλάδα η φυματίωση παρέμεινε ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα σε όλη τη δεκαετία του 1950 και ακόμη και του 1960 θα μπορούσαμε να πούμε. Διακαής πόθος κάθε ιατρού, πιστού στον όρκο του στον Ιπποκράτη, ήταν να μπορέσει να θεραπεύσει τους ασθενείς του.

Αυτό φαίνεται ότι αποτελούσε και τον καημό του Ιωάννη Πανιάρα, ιατρού και φαρμακοποιού από το Βασιλικό Κορινθίας που το 1951 ανακοίνωσε ότι βρήκε τρόπο θεραπείας για την φυματίωση!

Τα δημοσιεύματα του Τύπου

«Έλλην Ιατρός υποστηρίζει ότι βρήκε τρόπον θεραπείας της φυματίωσης» επιγράφεται το άρθρο της πρώτης σελίδας της εφημερίδας «Εμπρός», το οποίο αναφέρεται στην πρόταση του Ι.Πανιάρα. Το άρθρο είναι εκτενέστατο και αναφέρει διεξοδικά και με λεπτομέρειες όλη την πορεία της ανακάλυψης:

«Ένας Έλλην φαρμακοποιός και ιατρός φυματιολόγος, υπηρετήσας και εις το Σανατόριον “Σωτηρία” επί διετίαν (1947-1949), ο κ. Ιωάννης Πανιάρας εκ Βασιλικού Κορινθίας, υποστηρίζει με αδιάσειστα επιστημονικά επιχειρήματα, τα οποία και πρακτικώς αποδεικνύει, ότι ένα γνωστόν χημικόν φάρμακον, το οποίον ευρύτατα χρησιμοποιείται δια τη συντήρησιν τροφίμων και ιδία του γλεύκους*, έχει σημαντικάς θεραπευτικάς ιδιότητας δια την φυματιώσιν» γράφει το πρωτοσέλιδο άρθρο του «Εμπρός». «Το φάρμακο αυτό», συνεχίζει «είναι το γνωστόν, ιδία εις τους οινοπαραγωγούς, μεταμπισουλφίτα», δηλαδή το ευρέως χρησιμοποιούμενο ακόμη και σήμερα στην ερασιτεχνική οινοποίηση μεταμπισουλφίτ!

Όπως εξηγεί το άρθρο, η σκέψη που ώθησε τον ευσυνείδητο γιατρό κ. Πανιάρα στη χρήση της ανωτέρω ουσίας ήταν απλή: Το μεταμπισουλφίτ διαλυόμενο στο νερό δίνει διοξείδιο του θείου, το οποίο από την αρχαιότητα ήταν γνωστό ότι είχε καταστρεπτική δράση έναντι του μικροβίου της φυματιώσεως. «Εξού» γράφει «και ο παλαιός τρόπος απολυμάνσεως κατοικιών φυματικών δια της καύσεως θείου».

Ο γιατρός από το Βασιλικό χρησιμοποίησε καταρχήν την ουσία στα εμπυήματα των φυματικών, όπου βρήκε θετικά αποτελέσματα. Κατόπιν, δοκίμασε ενδοφλέβια ένεση, πρώτα στον εαυτό του(!) και αφού διαπίστωσε ότι είναι ασφαλείς, την εφάρμοσε στους ασθενείς του στη «Σωτηρία».

Η εφαρμογή έφερε θετικά αποτελέσματα σε αρκετούς των πασχόντων και ο γιατρός αισιόδοξος ανακοίνωσε τα αποτελέσματα στους συναδέλφους του στο Νοσοκομείο. Όμως όπως χαρακτηριστικά γράφει η εφημερίδα: «οι άλλοι ιατροί αντί να προσέξουν και να ενισχύσουν την προσπάθεια ευρέθησαν αντιμέτωποι. Και ο κ. Πανιάρας αντί να τύχει της οιασδήποτε συνδρομής, απελύθη της θέσεώς του»!

Ο γιατρός όμως δεν εγκατέλειψε τις προσπάθειές του. Συνέχισε τις έρευνες και τις δοκιμές σε ασθενείς στο ιατρείο του. Τα θετικά αποτελέσματα που ελάμβανε ακόμα και σε βαριά περιστατικά τον έκαναν να καταθέσει τις διαπιστώσεις και το ιδιοσκεύασμά του ονόματι «Bisulfon» στο Ανώτατο Υγειονομικό Συμβούλιο για έγκριση.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας ο καθηγητής Ν. Οικονομόπουλος, ως εισηγητής του θέματος αποφάνθηκε ότι: «Παρατηρείται ότι αι προ της θεραπείας νεφελοειδείς συστάσεις περί τας φυματικάς εστίας, αι προερχόμεναι εκ της περιεστιακής φλεγμονώδους αντιδράσεως περιορίζονται ή εξαλείφονται, παραμένουσι κατά το πλείστον όμως αι εκ των εστιών σκιαί».

Ωστόσο, ο έτερος των εισηγητών ο Διευθυντής του Λεπροκομείου κ. Ι. Μαρκιανός δεν καταδέχθηκε «ούτε από επιστημονικήν περιέργειαν να ασχοληθεί με το ζήτημα». Ο εν λόγω γιατρός απέρριψε το ιδιοσκεύασμα ομολογώντας ωστόσο ότι «δεν δύναμαι να έχω γνώμην επί της θεραπευτικής αξίας του εν λόγω ιδιοσκευάσματος».

Τελικά το συμβούλιο απεφάνθη αρνητικά για το φάρμακο και η εφημερίδα διερωτάται «αν το φάρμακο αυτό έχει επίδρασιν επί της φυματιώσεως, όπως υποστηρίζει ο κ. Πανιάρας κατόπιν τριετούς εφαρμογής και πείρας ή δεν αποδίδει τίποτε; Αλλά πώς είναι δυνατόν να αποδεχθώμεν ότι το φάρμακον δεν είναι ωφέλιμον όταν κανείς αρμόδιος δεν κατεδέχθη να ασχοληθεί με αυτό;»

Η εφημερίδα μέσω του άρθρου καλεί την Ένωση Χημικών να πάρει θέση και να εκφέρει τη γνώμη της επί του θέματος, αλλά και το Υπουργείο Υγιεινής να συγκροτήσει επιτροπή για τον έλεγχο του φαρμάκου.

Ο δε, ιατρός, ο κ. Πανιάρας, συνεχίζει να υποστηρίζει με φανατισμό αυτόν τον τρόπο θεραπείας και θεωρεί το φάρμακο λίαν αντισηπτικό, βεβαιώνοντας παράλληλα ότι μπορεί να έχει θεραπευτικές ιδιότητες και σε άλλα λοιμώδη νοσήματα.

Η αναφορά του «Εμπρός», καταλήγει με λίγες κουβέντες που σκιαγραφούν και μία άλλη πτυχή του ζητήματος: «Αξίζει λοιπόν η έρευνα δια την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου διότι πέραν του επιστημονικού μέρους το οποίον καλύπτει υπάρχει και το οικονομικόν. Το κόστος μίας ενέσεως με το φάρμακον αυτό είναι ασήμαντον και προσιτόν εις τους πλέον πτωχούς πάσχοντας»!

Τέλος, η εφημερίδα αφήνει ανοιχτό το θέμα, αφού όπως λέει ο ίδιος ο γιατρός Πανιάρας θα εξηγήσει με λεπτομέρειες τη δράση του φαρμάκου και ακόμη τα ονόματα των πασχόντων στους οποίους πειραματίστηκε.

Έρευνα-κείμενα-επιμέλεια: Γιώτα Χρ. Αθανασούλη

Πηγές:

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.