ΙΣΤΟΡΙΚΑ

10 Μαΐου 1957: Χρυσοθηρικός πυρετός στον Ακροκόρινθο για την εύρεση του αμύθητου θησαυρού του Κιαμήλ Μπέη

Τελευταία προθεσμία για τον Ελληνοσύρο επιχειρηματία Αλέξανδρο Καραπιπέρη που προσδοκά με ειδικό συνεργείο να φέρει στο φως το χρυσάφι του μπέη της Κορίνθου!

Το πρωί της 10ης  Μαΐου 1957 μέσα από την πυκνή ομίχλη που κάλυπτε τον Ακροκόρινθο, το αυτοκίνητο του Έφορου Αρχαιοτήτων Αργολίδος, κ. Βεδελή ανεβαίνει στο Κάστρο. Τον υποδέχεται ο Αλέξανδρος Καραπιπέρης ο οποίος προσδοκά να του δοθεί προθεσμία αρκετών ημερών, ίσως και μηνός για την ολοκλήρωση του ανασκαφικού του έργου.

Ο Έφορος όμως είναι σαφής και ολιγόλογος: Οι έρευνες του ελληνοσυριακού συνεργείου πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα στις επόμενες 4 μέρες, διότι δύο άλλοι όμιλοι αναμένουν τη σειρά τους για να αρχίσουν έρευνες για τον αμύθητο θησαυρό του Κιαμήλ Μπέη!

Τα παλάτια του Νούρη Μπέη, πατέρα του Κιαμήλ, στην Αρχαία Κόρινθο, όπως τα αποτύπωσε το 1810, ο Άγγλος περιηγητής William Gell.

Ο Αλέξανδρος Καραπιπέρης, πολιτικός μηχανικός, επιχειρηματίας κινηματογράφων της Βηρυτού, είχε ξεκινήσει το ανασκαφικό του έργο από τις 3 Μαΐου. Πεπεισμένος ότι μπορούσε να φέρει στο φως τον χρυσό του μπέη της Κορίνθου, εξασφάλισε τις απαιτούμενες άδειες και υπό την εποπτεία του Εφόρου Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κ. Δημ. Πάλλα, αλλά και εκπροσώπων της Αστυνομίας και της Οικονομικής Εφορίας Κορινθίας έβαλε μπροστά το ανασκαφικό του έργο.

Όλες οι ενέργειες πραγματοποιούνταν βάσει ειδικού σχεδιαγράμματος, το οποίο είχε συντάξει ο ίδιος ο Ελληνοσύρος επιχειρηματίας, καθοδηγούμενος από τα συμπεράσματα πολύχρονων μελετών του στις βιβλιοθήκες της Συρίας, της Αιγύπτου και της Τουρκίας.

Μία μέρα πριν την έναρξη των ανασκαφών, ο επίδοξος χρυσοθήρας, είχε αποκαλύψει στην εφημερίδα «Ελευθερία» ότι μεταξύ των διαφόρων αραβικών ιστορικών βιβλίων περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, ήταν και τα απομνημονεύματα του Γιουσούφ Πασά, που είχε συμμετάσχει ενεργά στις πολεμικές επιχειρήσεις εκείνης της εποχής.

Οι πληροφορίες που αποκόμισε από αυτές τις μελέτες ο Αλέξανδρος Καραπιπέρης, παρά τις φειδωλές δηλώσεις και αποκαλύψεις του, όπως συμπεραίνει ο δημοσιογράφος της «Ελευθερίας», τον καθιστούν ιδιαίτερα αισιόδοξο για το αποτέλεσμα των ανασκαφών του. Ο επιχειρηματίας προσδοκά ότι οι ιδιαίτερες αυτές πληροφορίες θα τον βοηθήσουν να επιτύχει εκεί που απέτυχαν άλλοι στο παρελθόν, όπως σημειώνει η εφημερίδα.

Ο Αλέξανδρος Καραπιπέρης ονειρευόταν αρκετά χρόνια αυτή την ανασκαφή. Οι μελέτες του στην Συρία και στα αραβικά ιστορικά κείμενα τον είχαν πείσει ότι ο στόχος του ήταν εφικτός κι έτσι το 1955 ήρθε στην Ελλάδα και επιδόθηκε σε έναν αγώνα γραφειοκρατίας με τις υπηρεσίες του δημοσίου προκειμένου να καταφέρει να εξασφαλίσει την περίφημη άδεια ανασκαφών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που είχε κάνει ο περίφημος θησαυρός του πλουσιώτερου Οθωμανού ηγεμόνα της Πελοποννήσου την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης, του Κιαμήλ Μπέη, βρίσκονταν θαμμένος στον υπόνομο, που διερχόταν «ακριβώς εις τα υπόγεια του, μετά την τρίτη πύλη του Ακροκορίνθου, ερειπωμένου ήδη, σεραγιού του Κιαμήλ».

Για την πραγματοποίηση των ανασκαφών έχει επιστρατευθεί από τον Καραπιπέρη ειδικευμένο τεχνικό προσωπικό, το οποίο διευθύνει ένας φίλος και έμπιστός του: Ο Κωνσταντίνος Κόικας από το Κιάτο!

Η Αρχαία Κόρινθος και ο Ακροκόρινθος είχαν ξαναζήσει βέβαια στιγμές χρυσοθηρικής έξαψης με κορυφαία τον Αύγουστο του 1954 όταν ένας γεωργός από τις Λίμνες της Αργολίδας με τη βοήθεια δύο ραβδοσκόπων, ενός μέντιουμ και 95 εργατών έσκαπταν επί ημέρες -δίπλα στη δεύτερη πύλη αυτοί!- αναζητώντας το θησαυρό! Η αποτυχία τους έγινε αφορμή για χωρατά και πειράγματα στην χρυσοφόρα Κόρινθο!

Ποιος ήταν όμως ο Κιαμήλ Μπέης;

Ο Κιαμήλ είχε γεννηθεί το 1784 και ήταν από τους επιφανέστερους Τούρκους μπέηδες της Πελοποννήσου. Ο πλήρης τίτλος του ήταν «Ενδοξομεγαλοπρεπέστατος Κιαμήλ μπέης εφέντης, Νουρή μπεη εφέντης, ζαδές, βοεβόδας και ζαπίτης της Κόρθος, σαλαχώρας της κραταιάς βασιλείας και Αγιάννης του Μωρέως»!

Άλλη άποψη του σαραγιού του Κιαμήλ Μπέη. Στο βάθος ο Ακροκόρινθος. William Gell, 1810.

Η οικογένειά του διοικούσε επί 100 περίπου χρόνια την Κορινθία, ενώ ο ίδιος κατάφερε να αυξήσει την εξουσία του επιπλέον, αποκτώντας παράλληλα αμύθητους θησαυρούς, πύργους, απέραντα τσιφλίκια, τόσο στην Κορινθία, όσο και στη Μεγαρίδα και την Αργολίδα. Το ανάκτορό του ένα αριστούργημα ανατολίτικης τέχνης βρισκόταν στην Αρχαία Κόρινθο και εκεί είχαν φιλοξενηθεί πολλοί Ευρωπαίοι υψηλοί προσκεκλημένοι του.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες της εποχής ήταν ευφυέστατος, μορφωμένος και πολύ ευχάριστος συνομιλητής. Ήταν αιχμάλωτος των Ελλήνων από τον πρώτο καιρό της Ελληνικής Επανάστασης. Αρνήθηκε πεισματικά να αποκαλύψει πού έχει κρυμμένο το θησαυρό του και τελικά θανατώθηκε από τον ανάξιο φρούραρχο του Ακροκορίνθου Αχιλλέα Θεοδωρίδη, στις 7 Ιουλίου 1822 λίγο πριν ο Δράμαλης πάρει τον έλεγχο του κάστρου. Λέγεται ότι η χήρα του Κιαμήλ, την οποία παντρεύτηκε ο Δράμαλης, αποκάλυψε στον Τούρκο πασά όλους τους αμύθητους θησαυρούς του νεκρού μπέη.

Τι απέγινε με τις έρευνες του Καραπιπέρη

Ο Ελληνο-σύρος ερευνητής συνέχισε τις ανασκαφές του μέχρι το τέλος Μαΐου, αφού όπως φαίνεται κατάφερε να εξασφαλίσει περαιτέρω άδειες και προθεσμίες. Όμως, σιγά-σιγά οι εφημερίδες της εποχής αλλά και ο κοσμάκης άρχισε να αντιμετωπίζει με χιουμοριστική διάθεση τις προσπάθειες. Χαρακτηριστικά η εφημερίδα «Μακεδονία» στις 26 Μαΐου 1957 γράφει: «Μέχρι στιγμής δεν έχει ανευρεθεί απολύτως τίποτα. Εν τω μεταξύ, ως μας πληροφορούν εκείθεν οι ανταποκριτές, για να μην πηγαίνει ο χρόνος χαμένος, ο κ. Καραπιπέρης μαζεύει… χελώνες, φίδια και σκορπιούς. Αλλά ποίου είδους, επιτέλους, χρησιμοποίηση του χρόνου αποτελεί η συλλογή σκορπιών, χελωνών και φιδιών; Εκτός εάν ο θησαυροθήρας ομογενής σκοπεύει – αν αποτύχουν τελικώς οι αναζητήσεις – να οργανώσει εις την Κόρινθον …ζωολογικόν κήπον»!

Τελικά στις 31 Μαΐου η ανεύρεση του θησαυρού πήρε τέλος, αφού οι ελληνικές υπηρεσίες δεν του έδωσαν περαιτέρω άδεια για έρευνες. Ο θησαυρός του Κιαμήλ Μπέη παρέμεινε αφανής και άπιαστος, σαν όνειρο, αφού από ό,τι φαίνεται μάλλον ο Δράμαλης είχε προλάβει να τον ξεκοκκαλίσει πλήρως!

Πηγές:

  • Εφημερίδες «Ελευθερία» και «Μακεδονία» της 10ης, 26ης και 31ης Μαΐου 1957
  • Αρχείο Αμερικάνικης Σχολής Κλασικών Σπουδών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.