Ο κρίσιμος Ιούνιος του 1827: Η δραματική επιστολή του Κολοκοτρώνη από τη Ζάχολη (Μέρος Ζ΄)

Ο Γέρος του Μοριά απευθύνεται στην Διοίκηση με μακροσκελή επιστολή σε δραματικούς τόνους και ζητά τα απαραίτητα για να εξοπλίσει και να θρέψει τους στρατιώτες του στον καθοριστική πόλεμο κατά του Ιμπραήμ

Στις 16 Ιουνίου 1827 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης βρίσκεται στη Ζάχολη (Ευρωστίνη). Ο Γέρος του Μοριά οργώνει την Κορινθία, στρατολογεί άνδρες και οργανώνεται για να αντιμετωπίσει τον Ιμπραήμ που προελαύνει προς το Μέγα Σπήλαιο. Την ίδια στιγμή έχει να αντιμετωπίσει τραγικές καταστάσεις αφού δεν έχει τροφές και πολεμοφόδια για τους στρατιώτες του!

Μια, κατ’ ευφημισμό, Διοίκηση, που λίγες μέρες πριν τον είχε καλέσει να απολογηθεί για τα χρέη του νεκρού γιού του, δεν έχει τη σύνεση να εξασφαλίσει την διαβίωση των στρατευμάτων που προστατεύουν την ίδια την υπόστασή της.

Ο Κολοκοτρώνης πληροφορείται ότι στην Διοίκηση έχουν φθάσει πολεμοφόδια από τους Φιλέλληνες και Έλληνες της Ευρώπης, τα οποία όμως δεν έχουν διοχετευθεί στα στρατεύματα! Είναι οργισμένος όταν, στις 16 Ιουνίου, από τη Ζάχολη όπως προείπαμε, στέλνει στην επί των πολεμικών Γραμματείαν της Επικρατείας μια δραματική επιστολή, που ξεχειλίζει από πάθος, αγωνιστικότητα, αλλά και αγανάκτηση:

«Και το λεοντάρι το μεγαλύτερον θηρίον της γης», γράφει ο Αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου, «κακείνο εις πέντε δραμιών φουσέκι δεν ημπορεί ν’ αντισταθή. Ετιμήθην παρά του Αρχιστρατήγου εις την Γενικήν Αρχηγίαν των Πελοποννησιακών στρατευμάτων όχι δια να φάγω ή δια να σκοτώσω μόνος μου  τον εχθρόν, αλλά δια να οδηγήσω κατ’ αυτού τα Πελοποννησιακά στρατεύματα· τα στρατεύματα αυτά συνίστανται από ανθρώπους και όχι από πέτρας, αλλά τι λέγω; Και αι πέτραι αυταί υποτάσσονται εις την δύναμιν του μπαρουτιού.

Δύω τώρα περίπου μήνας δεν έπαυσα καθημέραν ουδέ στιγμήν να επικαλούμαι την πρόνοιαν της Κυβερνήσεως κατ’ ευθείαν και δια του Αρχιστρατήγου δια τα δια την εκστρατείαν μου αναπόφευκτα τροφάς και πολεμοφόδια,  αλλ’ όχι μόνον πρόβλεψιν καμμίαν δεν ίδον, αλλ’ ούτε αποκρίσεως καν ηξιώθην δια παρηγορίαν μου, και μέχρι μεν τινος ίσως η Κυβέρνησις εδικαιολογείτο, ότι αυτά δεν ευρίσκονται, μ’ όλον ότι αν ήθελεν ευρίσκοντο όλα.

Αλλά τώρα ότε βεβαιούμαι, ότι έφθασαν και τροφαί και πολεμοφόδια σταλμένα από τους φιλανθρώπους φιλέλληνας της Ευρώπης δια τι δεν στέλλει; Μη τάχα νομίζει, ότι τρώγονται αι πέτραι δια να ζήσουν συνερχόμενα τα στρατεύματα; Μη τάχα γνωρίζει, ότι ο Γενικός Αρχηγός ημπορεί να τα θρέψη με υπερφυσικήν τινά δύναμιν; Έστω· την τροφή των ημπορεί οπωσούν να προβλέψη αρπάζων του πτωχού πολίτου τα πρόβατα, τη ζωοτροφίαν του, το ψωμί του από το στόμα του, μπαρούτι όμως πόθεν να το αρπάση;

Ή μήπως έχει την επιτηδειότητα να μεταβάλλη το χώμα εις μπαρούτι; Αυτά είναι αδύνατα κοντά εις τον Κολοκοτρώνη Γενικόν Αρχηγόν αγνοούντα και χημίαν και κάθε άλλην επιστήμην, εις άλλον δεν είναι παράξενον να ήναι εύκολα. Ο Κολοκοτρώνης εκ νεότητός του εγνώρισεν, ότι με μπαρούτι και μολύβι γίνεται ο πόλεμος, και με αυτά τα μέσα να ηξεύρη να πολεμή, όταν αυτά η Κυβέρνησις δεν του τα προβλέπη αυτός τότε δείχνει αναξιότητα. Έως τώρα εφώναζαν και Βουλευταί και Κυβερνήται και ο απλούς λαός, δια τι δεν κινείται ο Γεν. Αρχηγός; Δια τι κάθεται; Η Κυβέρνησις, άλλοι έλεγον (όσοι φατριασταί), του επρόβλεψε προ τόσου καιρού τα αναγκαία, άλλοι (όσοι πατριώται) του τα προφθάνει κατόπιν, και κανείς δεν έλεγεν αν συγκεντρωθη εις κανέν μέρος και τον φορτωθή ο εχθρός, ή αυτός τον εχθρόν, πώς θα πολεμήσουν, ο μεν έχων βόλια και μπαρούτι, ο δε ξύλα και σίδερα.

Ο Γενικός Αρχηγός ενώ επρόσμενε να γίνει ημέραν παρ’ ημέραν καμμία πρόβλεψις, και δεν έγεινε, δεν έλιπεν αφ’ετέρου να βιάζη να κινηθούν τα στρατεύματα, υποσχόμενος εις αυτά άφθονα τα πάντα και αφιερώσας τας ελπίδας του εις τον Θεόν εκινήθη και ο ίδιος, τάχα κινηθείς, τι απαντά καθ’ οδόν; δεν απαντά ειμή λαούς προθύμους να πολεμήσουν και να νικήσουν, απαντά γράμματα από Πάτραν και Βοστίτζαν μηνύοντα λυπηράς ειδήσεις, ότι ο λαός εκείνων των μερών υποτάττεται φευ! αισχρώς εις τον Τουρκικόν ζυγόν, μη βλέπων καμμίαν δύναμιν ελληνικήν.

Ο Γεν. Αρχηγός τον οποίον και οι υποτεταγμένοι και οι μη λαοί περιμένουν με μεγάλην δίψαν τι να κάμη περιστοιχισμένος από τα τοιαύτα; Να παρρησιασθή προς αυτούς να γνωρίσουν την αδυναμίαν του; Ή να τους ειδοποιήση την αμεριμνίαν της Κυβερνήσεως δι’ εαυτούς, ότι πεπωρωμένοι από τα πάθη οι κρατούντες, κωφεύουσιν εις τας φωνάς των, και εκ τούτου απόλλυνται; Φοβείται ότι και τα δύω θα φέρουν εις εσχάτην απελπισίαν και εκείνους όσοι ακόμα ζωογονούνται με την ελπίδα, ότι υπάρχει Κυβέρνησις και έθνος.

Διέταξεν αλεπαλλήλως και εντόνως τους οπλοφόρους όλων των επαρχιών να τρέξουν προς τούτο το μέρος όπου τρέχει ο μέγας κίνδυνος, δια να εμψυχωθή ο λαός και τον εχθρόν να κατατροπώσωμεν.

Έχει ειδήσεις, ότι από μερικές εκινήθησαν, και ότι εντός τριών τεσσάρων ημερών αναβαίνουν άφευκτοι εις ικανόν αριθμόν, στοχάζεται να βάλει εις εκτέλεσιν το οποίον με την αναφορά του καθυπέβαλλε προς την επί των πολ. Γραμματείαν σχέδιον για να προφθάσουν τα στρατεύματα, αλλά προβλέπει, ότι και τούτο επί του παρόντος είναι αδύνατον να ενεργηθή.

Διότι ο λαός των εδώθεν μερών, ο μεν κολακεύεται από τας αντενεργείας των ιδιοτελών, αι οποία επιπολάζουν, ο δε από την προς τον εχθρόν υποταγήν, ο δε έγινε Τούρκος, και όταν μεταχειρισθή τις βίαν, ποιος στρατιώτης ρίπτεται ούτως ανεφοδιάστως εις κίνδυνον; Όταν λέγω μεταχειρισθή τούτο προς αυτούς, του ξημερώνουν ευθύς τους εχθρούς, ως το έκαμαν κατά τας Πάτρας εις τους Γ. Ροδόπουλον, Σακέτον και αντιστράτηγον Φεϊζόπουλον, καθώς από το εσώκλειστο γράμμα των βλέπετε.

 Εκ τούτων όλων και αφ’ όσων ημπορείτε να συμπεράνετε θεωρείτε, ότι το έθνος γίνεται αυτό καθ’ εαυτό προδότης της ελευθερίας του, διότι η Κυβέρνησίς του αμελεί παντάπασι δι’ αυτό, ο Γενικός Αρχηγός δια να αθωώση τον εαυτόν του ενώπιον του έθνους, ενώπιον της Πελοποννήσου, ενώπιον όλου του χριστιανικού κόσμου, δια να μην κατηγορηθή από αναξιότητα ή έλλειψιν εις το χρέος του, διά να αποφύγει τον έλεγχον της συνειδήσεώς του, ότι έλειψεν από τι, το οποίον θεωρείται ως προς αυτόν εσχάτη προδοσία της πατρίδος, δια να έχει να δικαιολογηθή εις τα συνερχόμενα στρατεύματα ότι όσον εξαρτάτο παρ’ αυτού το ηκολούθησε καθ’ όλην την έκτασιν, έκρινε χρέος του να καθυποβάλη ενώπιον του έθνους του την ειλικρινή ταύτην πατρικήν εξομολόγησίν του.

Επικαλύμενος και ήδη το τελευταίον, την πρόνοιάν του, και ειδοποιών αυτό δια της επί των πολεμικών Γραμματείας την αθλιεστάτην κατάστασιν της Πελοποννήσου, του κέντρου της Ελληνικής επικρατείας, παρακαλεί την Κυβέρνησίν του να επιβλέψη επ’ αυτό, εις το εναντίον δε διαμαρτύρεται επισήμως ενώπιον του έθνους εναντίον κάθε ιδιοτελούς πράξεως, και εναντίον ούτινος ανήκει δια να δώση λόγον εις τον Θεόν και εις τους ανθρώπους και παρακαλεί την Γραμματείαν ταύτην να δώσει αντίγραφον της παρούσης και προς την αντικυβερνητικήν επιτροπήν και προς την εθνικήν βουλήν και προς τον Αρχιστράτηγον.

Ενώ δε κατά χρέος κάμνω τούτο δεν απελπίζομαι αφ’ ετέρου, αλλά προχωρών ήδη σπουδαίως προς τα μέρη των Καλαβρύτων δεν θέλει λείψω αφ’ ό,τι γνωρίσω συντελεστικόν της συστάσεως στρατοπέδου, της τελείας ανατροπής των αντενεργειών, της παιδείας των υποταγέντων, και της εμψυχώσεως του λαού δια να εκπληρώσω τον όρκον μου το να υπερασπισθώ την πίστιν και πατρίδα μου, μέχρι της υστέρας σταλαγματίας του αίματός μου.

16 Ιουνίου 1827 εκ Ζάχουλι.

Ο Γεν. Αρχηγός της Πελοποννήσου,
Θ. Κολοκοτρώνης»!

Έρευνα-Κείμενα-Επιμέλεια: Γιώτα Χρ. Αθανασούλη

Πηγές:

  • Σπυρ. Τρικούπης, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως
  • Διον. Κόκκινος, Ιστορία Ελληνικής Επαναστάσεως
  • Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, Βουλή των Ελλήνων
  • Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος ΙΒ΄
  • https://history1821.wordpress.com/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.