Η πρόσκληση του Δημήτρη Πτωχού για τη νέα χρηματοδότηση των 1,3 εκατ. ευρώ, η πολυετής θεσμική επιμονή της Αθηνάς Κόρκα και ο σχεδιασμός της Ελευθερίας Ντεκώ που εγγυάται ότι ο Ακροκόρινθος δεν θα βυθιστεί ξανά στο σκοτάδι.

Μια ουσιαστική παρέμβαση για την ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα μνημειακά συγκροτήματα της Πελοποννήσου περνά πλέον σε τροχιά υλοποίησης. Με απόφαση του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, Δημήτρη Πτωχού, ενεργοποιήθηκε η πρόσκληση χρηματοδότησης ύψους 1,3 εκατομμυρίων ευρώ για τον αρχιτεκτονικό φωτισμό και τη συνολική ανάδειξη του Κάστρου του Ακροκορίνθου.

Το έργο, το οποίο εντάσσεται στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Πελοποννήσου 2026–2030, αφορά τον σχεδιασμό, την προμήθεια και την εγκατάσταση ενός σύγχρονου συστήματος φωτισμού. Στόχος είναι η αισθητική προβολή των τειχών και των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών στοιχείων του κάστρου, με απόλυτο σεβασμό στο μνημειακό χαρακτήρα και το φυσικό περιβάλλον. Όπως σημείωσε ο κ. Πτωχός, πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που ενισχύει την ταυτότητα της περιοχής, αναβαθμίζει την εμπειρία των επισκεπτών και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα παρεμβάσεων σε εμβληματικά τοπόσημα της Πελοποννήσου.

Μια πονεμένη ιστορία…

Η προσπάθεια για τον νυχτερινό φωτισμό του Ακροκορίνθου κουβαλά μια βαρειά και διδακτική ιστορία. Ο αρχικός φωτισμός υλοποιήθηκε το 2004 από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κορινθίας, επί ημερών του αείμνηστου Ταγαρά, με κονδύλια του Γ΄ ΚΠΣ, φτάνοντας σε τελική δαπάνη σχεδόν 1,9 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, η λειτουργική ζωή εκείνου του συστήματος υπήρξε βραχύβια. Έως το 2009 το έργο είχε καταρρεύσει πλήρως, βυθίζοντας το κάστρο στο σκοτάδι για περίπου 17 χρόνια.

Τα αίτια της αποτυχίας ήταν πολλαπλά. Οι καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 προκάλεσαν τις πρώτες σοβαρές βλάβες. Η παντελής όμως έλλειψη φύλαξης, συντήρησης και διοικητικής μέριμνας άφησε την αχανή περίμετρο των 4 χιλιομέτρων απροστάτευτη. Παραβατικές ομάδες (γνωστές και μη εξαιρετέες) προέβησαν σε συστηματικές κλοπές των καλωδίων χαλκού και λεηλασία των υποδομών. Παράλληλα, εκείνη η πρώτη εγκατάσταση δέχθηκε έντονη κριτική για αισθητική αστοχία, καθώς οι ψυχροί λαμπτήρες υψηλής έντασης εξαφάνιζαν τη θεατρικότητα του βράχου, ενώ η αλόγιστη διασπορά φωτός προκαλούσε σοβαρή φωτορύπανση στην προστατευόμενη περιοχή Natura.

Φαίνεται όμως πως το πάθημα του παρελθόντος καθορίζει τις προϋποθέσεις του παρόντος. Ο νέος σχεδιασμός, τον οποίο υπογράφει η σχεδιάστρια φωτισμού Ελευθερία Ντεκώ (η οποία υλοποίησε και το έργο φωτισμού της Ακρόπολης Αθηνών) έχει ήδη λάβει την έγκριση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και βασίζεται σε εντελώς διαφορετικές αρχές. Χρησιμοποιεί σύγχρονη τεχνολογία LED χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, με φωτομετρική μελέτη που αποτρέπει τη φωτορύπανση και προστατεύει την τοπική πανίδα. Παράλληλα, οι επεμβάσεις είναι διακριτικές και αναστρέψιμες, ενώ προβλέπεται αυστηρή αντικλεπτική θωράκιση, με υπόγειες οδεύσεις, ειδικά κράματα καλωδίων και συστήματα τηλεμετρίας για την αποτροπή νέων βανδαλισμών.

Ο κομβικός ρόλος της Αθηνάς Κόρκα

Πίσω από τη σημερινή εξέλιξη βρίσκεται μια επίμονη και διαχρονική θεσμική προσπάθεια, στην οποία ο ρόλος της Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού, Αθηνάς Κόρκα, υπήρξε κομβικός. Η κ. Κόρκα ανέλαβε το ζήτημα από τα πρώτα βήματα της προηγούμενης περιφερειακής αρχής του Παναγιώτη Νίκα και συνέχισε με την ίδια συνέπεια στη σημερινή διοίκηση του Δημήτρη Πτωχού, διασφαλίζοντας την απαραίτητη πολιτική συνέχεια που απαιτούν τα μεγάλα έργα.

Από το 2019, και πάντα σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, η Αθηνά Κόρκα εργάστηκε συστηματικά για να μετατρέψει ένα κατεστραμμένο έργο σε μια ώριμη μελετητικά πρόταση. Συντονίζοντας τις ενέργειες μεταξύ της Περιφέρειας Πελοποννήσου, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κορινθίας και του Υπουργείου Πολιτισμού, προώθησε τις διαδοχικές Προγραμματικές Συμβάσεις που επέτρεψαν τη χρηματοδότηση των μελετών και την εμπλοκή εξειδικευμένων επιστημόνων.

Παράλληλα, η προσέγγισή της διεύρυνε το πεδίο της παρέμβασης. Ο φωτισμός δεν αντιμετωπίστηκε ως μεμονωμένη εργολαβία, αλλά ως τμήμα ενός συνολικού σχεδίου που περιλαμβάνει τη στερέωση των βραχωδών πρανών στην Α΄ Πύλη, τη συντήρηση των τειχών, την αποκατάσταση του Οθωμανικού Τεμένους Α΄ και τη δημιουργία υποδομών προσβασιμότητας. Η ενεργοποίηση της χρηματοδότησης των 1,3 εκατομμυρίων ευρώ αποτελεί το ουσιαστικό αποτέλεσμα αυτής της πολυετούς διαδρομής. Η δε ολοκλήρωση του έργου θα είναι το επιστέγασμα των προσπαθειών.

Εν κατακλείδι, ευχή και απαίτηση όλων είναι το έργο να προχωρήσει χωρίς γραφειοκρατικές κωλυσιεργίες, τηρώντας πιστά τα χρονοδιαγράμματα και τις υψηλές τεχνικές προδιαγραφές που έχουν τεθεί. Η  τοπική κοινωνία αναμένει από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Περιφέρεια, Υπουργείο Πολιτισμού και Δήμο) με την ολοκλήρωση του έργου, να διασφαλίσουν εκ των προτέρων την καθημερινή φύλαξη, τη συντήρηση και την απρόσκοπτη λειτουργία των εγκαταστάσεων, ώστε να μην επαναληφθούν τα σφάλματα του παρελθόντος.

Οφείλουμε να συμβάλλουν όλοι, καθείς από το μετερίζι του, ώστε ο Ακροκόρινθος να καταλάβει τη θέση που του αξίζει: ένα φωτεινό σύμβολο ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς που θα δεσπόζει με σεβασμό και αισθητική αρτιότητα στον κορινθιακό ορίζοντα.

Γιώτα Χρ. Αθανασούλη